پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

عضو شورای فقهی بانک مرکزی:

اهدای بدون شرط جوایز به حساب های قرض الحسنه شرعاً بی اشکال است

نیوزبانک-ماهیت فقهی سپرده پس انداز، قرض بدون بهره است و بانک هیچ تعهدی به پرداخت سود ندارد و اگر به برخی از سپرده گذاران به صورت قرعه کشی جوایزی می دهند، بدون شرط است؛ بنابراین از جهت شرعی اشکال نخواهد داشت.

ماهیت فقهی سپرده پس انداز، قرض بدون بهره است و بانک هیچ تعهدی به پرداخت سود ندارد و اگر به برخی از سپرده گذاران به صورت قرعه کشی جوایزی می دهند، بدون شرط است؛ بنابراین از جهت شرعی اشکال نخواهد داشت.

به گزارش پایگاه خبری نیوزبانک به نقل از ایکنا ، حجت الاسلام و المسلمین سیدعباس موسویان، عضو شورای فقهی بانک مرکزی، در جمع طلاب نخبه کشور اظهار کرد: تفاوت اساسی که بانکداری بدون ربا را از بانکداری ربوی متمایز می کند، ماهیت حقوقی است که در روابط حقوقی بین بانک و مشتری تجلی می یابد؛ روابط حقوقی سپرده گذاران و متقاضیان بانکی در بانکداری ربوی بر اساس قرارداد قرض است که در غالب موارد، همراه با بهره است و از دیدگاه فقه اسلامی، ربا حرام و ممنوع است.

 

پس از انقلاب اسلامی، اقداماتی در جهت اسلامی کردن نظام بانکی و حذف ربا از سیستم بانکی به عمل آمد و قانون عملیات بانکی بدون ربا در سال 1362به تصویب رسید و از ابتدای سال 1363 به اجرا در آمد

 

وی افزود: این در حالی است که روابط حقوقی سپرده گذاران و متقاضیان بانکی در بانکداری بدون ربا یا بر اساس قرارداد قرض بدون بهره یا بر اساس قراردادهای انتفاعی است که مورد تایید فقه اسلامی است.

عضو انجمن اقتصاد اسلامی حوزه ادامه داد: حرمت ربا در قرآن جزو مسلمات تمام فرق و مذاهب اسلامی است و کسی در آن تردید ندارد؛ گروهی از مفسران، تحریم ربا را همانند تحریم شراب خواری به صورت تدریجی می دانند؛ این افراد معتقدند که در عصر ظهور اسلام، رباخواری در جزیرةالعرب چنان گسترده بود که امکان تحریم دفعی آن وجود نداشت، خداوند با فرستادن آیات مختلف، ربا را مورد نکوهش قرار داد و به تدریج زمینه تحریم قاطع و فراگیر آن را فراهم کرد؛ این گروه از علما گرچه در جزئیات مسئله با هم اختلاف دارند، به طوری که بعضی از آن ها مراحل تشریع را سه مرحله، برخی چهار مرحله و برخی پنج مرحله می دانند، اما همگی بر این باورند که تحریم ربا به تدریج صورت گرفت؛ نخست به صورت موعظه و نصیحت، سپس تحریم جزئی و سرانجام به شکل قطعی و کلی.

وی با اشاره مراتب ربا در قرآن و مکتب اهل بیت(ع)، اظهار کرد: ربای قرضی و معاملی ، دو نوع ربا هستند که هر کدام دارای ویژگی های خاصی هستند که متاسفانه عده ای به دلیل عدم علم به این وجوه، گرفتار آسیب بزرگی به نام ربا می شوند؛ ربای معاملی آن است، دو کالا مثل هم، با زیاده عینی، به مثل دیگر فروخته شود؛ مانند فروختن یک من گندم به دو من آن، یا به یک من و یک درهم، یا با زیاده حکمی مانند یک من گندم نقداً به یک من آن به نسیه فروخته شود.

حجت الاسلام والمسلمین موسویان همچنین خاطرنشان کرد: تا صد سال پیش، در تحریم ربا بویژه ربای قرضی شک و تردیدی نبود و چنانچه گذشت، حرمت آن از مسلمات و از گناهان کبیره به حساب می آمد؛ از حدود صد سال پیش با گسترش نظام سرمایه داری به سمت کشورهای اسلامی و مطرح شدن بانک به عنوان مهمترین واسطه مالی برای تجهیز و تخصیص پس اندازها، مسائل جدیدی پیرامون ربا مطرح شد؛ برخی اندیشمندان تلاش کرده و می کنند با استدلال هایی بهره نظام سرمایه داری به ویژه بهره بانک ها و اوراق قرضه را توجیه کنند تا زمینه فعالیت آن ها را درکشورهای اسلامی فراهم کنند. در این قسمت با رعایت اختصار به نقد و بررسی برخی از این دیدگاه ها می پردازیم.

 

ایران نخستین کشور اسلامی است که بانکداری ربوی را ممنوع و قانون بانکداری بدون ربا را به صورت جامع و فراگیر اجرا کرد و مباحثی از جمله قراردادهای مالی قرض الحسنه را مطرح کرد

 

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: دین اسلام برای سامان دادن نیازهای مالی مردم، انواعی از قراردادهای مالی با کارکردهای مختلف را مجاز شمرده است؛ می توان با استفاده از قراردادهای مشروع و طراحی نهادهای اقتصادی چون بانک ها، موسسات مالی اعتباری و ابزارهای مالی، متناسب با شرایط جامعه، همه نیازهای واقعی را پاسخ داد.

وی اضافه کرد: به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی، لزوم استقرار نظام اقتصاد اسلامی به عنوان یکی از ضرورت های اساسی کشور مطرح شد؛ به همین منظور اقداماتی در جهت اسلامی کردن نظام بانکی و حذف ربا از سیستم بانکی به عمل آمد و قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره) در جهت حذف بهره و انطباق عملیات بانکی با موازین اسلامی در سال 1362به تصویب رسید و از ابتدای سال 1363 به صورت گسترده به اجرا در آمد.

عضو شورای فقهی بانک مرکزی خاطرنشان کرد: ایران نخستین کشور اسلامی است که بانکداری ربوی را ممنوع و قانون بانکداری بدون ربا را به صورت جامع و فراگیر اجرا کرد و مباحثی از جمله قراردادهای مالی قرض الحسنه را مطرح کرد؛ ماهیت فقهی سپرده پس انداز، قرض بدون بهره است و بانک هیچ تعهدی به پرداخت سود ندارد و اگر به برخی از سپرده گذاران به صورت قرعه کشی جوایزی می دهند، بدون شرط است؛ بنابراین از جهت شرعی اشکال نخواهد داشت.

وی ادامه داد: امام خمینی (ره) در این باره می فرماید «اگر در موردی قرض، بدون قرار نفع باشد نه به طور صراحت و نه به غیر آن، قرض صحیح است و اگر چیزی بدون قرار به قرض دهنده بدهند، حلال است» و در مورد جوایز بانکی نیز می فرماید «جایزه هایی که بانک ها یا غیر آنها برای تشویق قرض دهنده می دهند یا مؤسسات دیگر برای تشویق خریداری و مشتری می دهند با قرعه کشی ، حلال است»؛ حضرت آیت الله خامنه ای نیز در جواب سؤال از جوایز سپرده های قرض الحسنه و سود سپرده های سرمایه گذاری می فرماید که «جوایز سپرده های قرض الحسنه و سود سپرده های سرمایه گذاری که حاصل از به کارگیری آنها در عقود صحیح اسلامی است، حلال است».

حجت الاسلام والمسلمین موسویان در پایان به بررسی نکات تخصصی درباره فروش اقساطی و اجاره به شرط تملیک، جعاله و ... پرداخت و در پایان نیز به سوالات حاضران در خصوص نحوه اجرای عقود اسلامی در کشور پاسخ داد.

تاریخ خبر: ۱٣۹۱/۱٠/۱٠

اخبار مرتبط

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!