پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

نقش بانک ها در تجارت الکترونیک

اکثر شرکتها در حال پیوستن به تجارت الکترونیک یا تجارت روی شبکه On-Line کامپیوتر هستند و این پدیده به عنوان ابزاری برای گسترش بازارها، بهبود سرویس دهی به مشتریان، کاهش هزینه ها و افزایش بهره وری به کار می رود.

اکثر شرکتها در حال پیوستن به تجارت الکترونیک یا تجارت روی شبکه On-Line کامپیوتر هستند و این پدیده به عنوان ابزاری برای گسترش بازارها، بهبود سرویس دهی به مشتریان، کاهش هزینه ها و افزایش بهره وری به کار می رود.

شرکت های مختلف از دیرباز برای اداره اطلاعات مربوط به محصولات تولیدی و مشتریان خویش از کامپیوتر استفاده می نمایند و توسعه شبکه های تکنولوژیکی، شرکت ها را قادر می سازد تا با طرفین معاملات خویش یعنی عرضه کنندگان، توزیع کنندگان و خرده فروشان از طریق مبادله الکترونیکی اطلاعات به سرعت ارتباط برقرار نمایند. بانک ها نیز همگام با شرکت ها، استفاده از شبکه های تکنولوژیکی را برای انجام عملیات تجاری خویش انتخاب نموده اند.

در این میان این سؤال به ذهن خطور می نماید که آیا نقش بانکها در شبکه تجارت الکترونیک (E- Commerce) منعکس کننده نقش سنتی آنها، یعنی واسطه وجوه بودن خواهد بود؟ یا اینکه خدمات جدید دیگری را که اساساً ماهیت فعالیت های بانکی را دگرگون می نماید ارائه خواهند داد؟ در این مقاله، چگونگی کاربردهای تجارت الکترونیک برای فعالیت های تجاری بانکها را توضیح خواهیم داد.

استفاده بانک ها از شبکه اینترنت برای ارائه خدمات سنتی بانکی به صورت کاراتر اخیراً آغاز گردیده و برخی از بانک ها نیز تلاش نموده اند تا خدمات جدیدی را فقط برای تسهیل مشارکت مشتریان در تجارت الکترونیک طراحی نماید. بانک ها باید توجه نمایند که در عرصه تجارت الکترونیک (E-Commerce) با ریسک های استراتژی و عملیاتی روبرو خواهند شد. همچنین پدیده مذکور، شکلهای جدیدی از رقابت را میان بانک ها ایجاد خواهد نمود و آنها ناچار می شوند تا درباره یکسری فعالیت های خویش در زمینه های سرویس دهی به مشتریان، اندازه شعب در شبکه و میزان حمایت آنها از شبکه های پرداخت بین بانکی، تغییراتی را بوجود آورند. از سوی دیگر مشارکت در شبکه تجارت الکترونیک، رویارویی بانک ها با مشکلات تکنولوژیکی را افزایش خواهد داد.

موفقیت بانک ها در رویارویی با این چالشها به تثبیت میزان اثر گذاری آنها در بازار الکترونیک کمک خواهد نمود.

فواید تجارت الکترونیک برای بانک ها

بانک ها دلیل محکمی برای انجام تجارت الکترونیک دارند. اگر آنها به موقعیت های طرح شده از سوی اینترنت پاسخ مقتضی ندهند، می بایست یک نقش درجه دوم را در زمینه تجارت الکترونیک ایفا نمایند لیکن آنها شانس کمی برای برقراری ارتباط مستقل با خریدار و فروشنده یا ارائه خدمات خودشان در بازار الکترونیک دارند ( خطوط غیر نقطه چین در نمودار شماره 1). در مقابل، حضور بانک ها در شبکه اینترنت می تواند گذشته از آنکه خدمات سنتی بانکی را کاراتر ارایه دهد، به گسترش و فروش خدمات جدیـدی که مشتریـان تجارت الکترونیـک در جستجوی آن هستند، کمک نماید (خطوط نقطه چین در نمودار شماره 1)

نمودار شماره (1)

نقش بانک ها در تجارت الکترونیک

فروشنده ← تجارت الکترونیک روی اینترنت ←

→ خریدار

دستور پرداخت دستور پرداخت

↓ ↓

بانک فروشنده ← شبکه های پرداخت بانک بانک خریدار

حضور فعال بانک ها در تجارت الکترونیک موجب کارآیی بیشتر آنها می شود.

تغییرات حاصله در پاسخ بانک ها به تجارت الکترونیک

بررسی سال های اخیر نشان می دهد که مشارکت بانک ها در زمینه اینترنت حتی در پنج سال گذشته بسیار محدود بوده است، یک بانک می تواند برای ارایه اطلاعات در زمینه خدمات خویش به مشتریان یک Web site ایجاد نماید، هر چند که معاملات واقعی بانکی هنوز در شعب و از طریق پست، تلفن یا شبکه دستگاه های خودکار بانکی (ATM) انجام می شود.

در سال های اخیر برخی از بانک ها استفاده از اینترنت را به عنوان یک کانال مکمل برای ارائه خدمات سنتی خود به مشتریان و تجار آغاز کرده اند. برخی از بانک ها نیز در حال بررسی این نکته هستند که چگونه می توانند به گسترش خدمات جاری خویش پرداخته و خدمات جدیدی که فقط برای تجارت الکترونیک طراحی شده اند را ضمیمه خدمات سنتی خود نمایند. در دنباله این بخش، توضیحاتی درباره ابداعات و فوایدی که این پدیده برای بانک ها و مشتریان دارد، ارایه خواهد گردید.

ارائه خدمات سنتی بانکی به صورت الکترونیک

تعدادی از بانک ها Websiteهایی را ایجاد کرده اند که بوسیله آنها، مشتریان می توانند عملیات اصلی بانکی همانند کنترل ترازها، انتقال وجوه و درخواست کارت های اعتباری را انجام دهند.

شرکت های کوچک تجاری می توانند از این طریق درخواست های خود برای اخذ وام را مطرح نموده و از سوی دیگر اطلاعات مربوط به صورت اسامی کارکنان خویش و صورت حقوق و دستمزد آنها را به وسیله این شبکه کنترل نمایند و از فواید مدیریت نقدینگی نیز بهره مند گردند.

عملکرد این Website ها که به عنوان کانال دیگری برای دسترسی به خدمات بانکداری عمده مطرح شده است، چنانچه فقط به این خدمات محدود شود، فرق چندانی با شبکه های شعب یا مراکز تلفن که توسط بانک ها احداث شده اند نخواهد داشت مگر وقتی که مشتریان از کامپیوترهای شخصی و اینترنت برای ایجاد ارتباط با بانک ها استفاده نمایند. این ابزار فواید بسیاری را نصیب بانک و مشتری می نماید.

مشتریان از سهولت دسترسی به کانال بانک خرسند می شوند و در مقابل بانک ها نیز از کاهش هزینه ها بهره مند می گردند زیرا هزینه مراجعه مستقیم مشتری به بانک چه به صورت تلفنی و چه از طریق باجه های استفاده می کند بیشتر است.

یک بررسی نشان می دهد که امروزه حدود 6 الی 7 میلیون نفر از مشتریان بانک ها به صورت On-Line با بانک خود مرتبط می باشند (Microbanker 1999).

گسترش خدمات تجارت الکترونیک

بانک ها در حال طراحی و گسترش انواع خدمات جدید تجارت الکترونیک هستند.اگر موفقیت خدماتی که ذیلاً شرح آنها خواهد رفت، به اثبات برسد ترکیب فعالیت های بانکی احتمالاً تغییر خواهد کرد. بانک ها می توانند نقش خود را به عنوان تسهیل کننده تجارت On-Line افزایش داده و منتظر ایجاد کاهش در نقش دیرپای خود به عنوان واسطه مالی باشند.

خدمات بانکی ارایه شده توسط تجارت الکترونیک به شرح ذیل می باشند:

1- تاسیس شبکه دسترسی به اینترنت

تعدادی از بانک ها در حال طرح ریزی برای ایجاد راههای ویژه ورود به اینترنت (Supersites) هستند. به این ترتیب فروشندگان زیادی می توانند نسبت به عرضه و نمایش تولیدات خود اقدام نموده و خریداران متعددی نیز محصولات مورد نظر خویش را ملاحظه نمایند. برخی از این سایتها علاوه بر محصولات تولیدی، خدمات مالی نیز ارائه نموده و عده ای یگر محدوده فعالیت خویش را فقط به ارایه خدمات مالی منحصر می نمایند.

2- تائید صحت مشخصات مشتریان

برای این که مشترکین تجارت الکترونیک در مقابل کلاهبرداری ناشی از سوء استفاده از کارتهای شناسایی مصونیت داشته باشند، بانک ها موظف می شوند در زمینه هویت و شناسایی مشتریان چاره اندیشی نمایند. با استفاده از این روش، هر بانک می تواند مشخصات مشتری خویش را تائید نموده و به عنوان یک واسطه به مشتریان خویش کمک نماید تا هویت مشتریان سایر بانک ها نیز تائید گردد. به این ترتیب طرفین معامله از صحت هویت طرف مقابل مطمئن می شوند.

3- کمک به ورود مؤسسات کوچک به شبکه تجارت الکترونیک

تلاش بعدی صورت گرفته توسط برخی از بانک ها، کمک به شرکت های کوچک برای پیوستن آنها به تجارت الکترونیک است. این کمک به صورت برپایی زیر ساخت هایی نظیر روش های پرداخت و Websites است که دارای تاثیر متقابل با یکدیگر می باشند. بعلاوه در حال حاضر بانک های اندکی وجود دارند که به موسسات کوچک خدمات خرید الکترونیک ( شامل اخذ تخفیف از فروشندگان در مقابل حجم بالای خرید) ارائه دهند.

(1999 Dalton، 1999 Wilder)

4- صدور صورتحساب به صورت الکترونیک

صدور صورتحساب الکترونیکی و خدمات دریافت وجوه، در جهت گسترش و توسعه خدمات مربوط به مدیریت نقدینگی و فرآیند حواله وجوه که به شرکتهای بزرگ تجاری با حجم وسیع صورتحساب ها ارایه می گردد، طراحی شده اند. در این روش بانک ها بوسیله پیوستن به پست الکترونیک اینترنت، صورتحساب ها را از طریق شبکه های پرداخت بین بانکی ارسال می نمایند.

نمودار شماره (2)، چگونگی ارائه خدمت مدیریت وجوه را نشان می دهد. در ابتدای کار، صادر کننده صورتحساب، پرونده الکترونیک خود را که حاوی صورتحساب های ماهانه است به بانک خویش ارسال می کند. بانک مذکور، صورتحساب های الکترونیک را میان Website هایی که توسط طرفین معامله انتخاب شده اند، توزیع می نماید.

مشتریان، صورتحساب ها را روی Website بررسی کرده و پس از آن مرحله پرداخت، روی یک تصویر خاص آغاز می گردد. در نهایت، بانک طرف قرارداد، وجوه را به صورت الکترونیکی وصول نموده و حسابهای دریافتنی صاحب صورتحساب را به روز و بهنگام می کند. جریان ورود صورتحساب و پرداخت آن، به صورت الکترونیک و بدون استفاده از اسناد صورت می گیرد.

5- ارایه تسهیلات Electronic Business to Business

تعداد کمی از بزرگترین بانک های تجاری ارائه این تکنولوژی به مؤسسات را آغاز کرده اند. این بانک ها عهده دار انتقال خودکار اطلاعات مربوط به تهیه و توزیع کالاها و خدمات میان شرکت های تجاری هستند.

از دیدگاه بانک ها، ارائه این خدمت به مفهوم گسترش مدیریت خودکار وجوه می باشد که از سوی آنها به شرکت های بزرگ ارائه می گردد.

6- صدور پول الکترونیک و چک های الکترونیک

دو محصول عمده تجارت الکترونیک که هنوز در مرحله برنامه ریزی هستند، پول و چک الکترونیک است. از آنجا که بسیاری از کامپیوترها به خوانندگان کارت های هوشیار مجهز گردیده اند، بانک ها پول الکترونیک را منتشر و آن را در کارت هوشیار ذخیره نموده و از طریق اینترنت این پول ها خرج می شوند. بعلاوه یک سازمان تکنولوژی بانکداری با خزانه داری آمریکا و تعدادی از بانک ها در حال بررسی مدل الکترونیکی چک های کاغذی هستند.

چک ها توسط اینترنت از سوی خریدار به سوی فروشنده ارسال شده سپس به صورت الکترونیک توسط فروشنده ظهر نویسی گردیده و در نهایت به صورت On-Line به بانک فروشنده برای وصول الکترونیک از بانک خریدار ارسال می شود.

7- یکپارچه کردن دستگاههای خودکار بانکی (ATM) و شبکه های اینترنت

برخی گروههای تکنولوژی بانکداری و شرکت ةای تکنولوژی، راه دسترسی به اینترنت و Websites بانک ها را از طریق ATM مد نظر قرار داده اند. اگر یکپارچه کردن این دو شبکه تحقق یابد، مشتریان می توانند از ATM برای پیوستن به تجارت الکترونیک استفاده کنند یا نیازهای بانکی خود را در Websites بانک خود مرتفع نمایند.

بانک ها با استفاده از محصولات تجارت الکترونیک از مزایای عمده ای نسبت به رقبای بالقوه خود بهره مند می شوند. مردم احتمالاً برای اسم های تجاری بانک ها به عنوان شخص ثالث معتبر و ارتباطاتی که آنها به عنوان طرف سوم مورد اعتماد با مشتریان و تجار برقرار کرده اند.

 

ارزش زیادی قائل هستند. بعلاوه چنانچه بانک ها به عنوان فروشنده خدمات تجارت الکترونیک عمل نمایند می توانند از فواید آن در سایر خطوط تجاری خویش نیز بهره مند گردند. این سیستم موقعیت های چندی برای بانک ها ایجاد می کند تا ارتباطات خویش با مشتریان را تثبیت نموده، به فروش خدمات بیشتر پرداخته و از تخطی بوسیله شرکت های تکنولوژی و سایر مؤسسات مالی غیربانکی فعال در تجارت الکترونیک جلوگیری نمایند.

خطرات ناشی از تجارت الکترونیک

با وجود این که بانک ها در پیوستن به سیستم تجارت الکترونیک از فواید بسیاری بهره مند گردیده اند، لیکن در مقابل با خطرات جدیدی مواجه می شوند.

برخی از این خطرات استراتژیک هستند، به عبارت دیگر بانک ها ممکن است نتوانند خود را با تغییرات موجود در شرایط ناشی از تجارت الکترونیک وفق دهند. برخی خطرات دیگر عملیاتی بوده و به این معنی است که کامپویترها و شبکه های تکنولوژیک که از تجارت الکترونیک حمایت می کنند، صدمه دیده و قادر به ادامه کار نباشند.

زیرنویس ها:

1- به Wenninger، 1999 مراجعه شود

2- در این ماده، مفهوم «بانک ها»، اصولاً به بزرگترین بانک های آمریکایی (25 بانک)، اطلاق می گردد، گروهی که در مجموع بیش از 50 درصد کل دارایی ها شبکه بانکی را دارا می باشند.

3- اکثر بانک های بزرگ از طریق مشارکت در کنسرسیوم های تکنولوژی صنایع، در حال گسترش خدمات بانکداری On-Line و تجارت الکترونیک می باشند. برخی از این کنسرسیوم ها به شرح ذیل می باشند:

انجمن بانکداران آمریکایی (ABAECOM)

دبیرخانه تکنولوژی صنعت خدمات مالی بانکداری (BITS)

کنسرسیوم تکنولوژی خدمات مالی (FSTC)

انجمن اتاق خودکار پایاپای ملی (NACHA)

شبکه مالی یکپارچه

بررسی فعالیت های تجارت الکترونیک چند بانک بزرگ در بانک Dean

Morgan Stanley (1999) Witter مشاهده می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر به:

(1998) Furst, Lang and Nolle

و همچنین

England, Furst, Noolle and - (1998)Roberstson

مراجعه می شوند.

4- شرکت های تجاری بزرگی که از شبکه های خصوصی کامپیوتر استفاده می نمایند، سالهاست که دسترسی الکترونیک به بانک هایشان دارند. هر چند اکنون، اینترنت با کاهش هزینه دسترسی الکترونیک به خدمات بانکی، این امکان را برای مشتریان و شرکت های تجاری کوچک نیز فراهم می آورد.

5- برای اطلاعات بیشتربه (1999) Senior مراجعه شود.

6- به (1998) Buckley و مرجع زیر مراجعه شود:

شورا اینترنت انجمن اتاق خودکار پایاپای ملی(1999).

7- نمودار (2) فقط یک رهیافت نمایش صورتحساب خودکار را نشان می دهد، سایر رهیافت بخوبی گسترش یافته اند. برای دانستن اینکه چگونه برخی از بانک ها این خدمات را ارایه می دهند به (1999) Snel مراجعه شود.

8- برای کسب اطلاعات بیشتر به سایتهای زیر مراجعه شود:

Instituonal e – commerce services WWW. Chase. Com/corporate and get/ English

www. Citibank.com/ Singapore

9- برای اطلاعات بیشتر به سایت زیر مراجعه شود :

www.sftc.org

10- اطلاعات جزیی تر در سایتهای زیر یافت می شوند:

www.stfc.org

www.cashtechonologies.com

11- برای مباحث مربوط به ریسک از دیدگاه بانک های اروپایی به بانک مرکزی اروپا (1999) مراجعه شود.

منبع: منبع: روزنامه تفاهم
تاریخ خبر: ۱٣۹۱/٠۹/۱۹

اخبار مرتبط

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!