پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

گمانه زنی ها برای حذف ارز مرجع

نیوزبانک-رئیس هیئت عامل صندوق توسعه ملی از استدلا های مطرح در خصوص تک نرخی شدن ارز و مکانیزم های جبرانی حذف دلار ۱۲۲۶ برای واردات دارو و کالاهای اساسی خبر می دهد و تعیین نرخ تسهیلات ریالی صندوق توسعه ملی برای صنعت را جرقه ایجاد مرکز مبادلات ارزی عنوان می کند.

رئیس هیئت عامل صندوق توسعه ملی از استدلا های مطرح در خصوص تک نرخی شدن ارز و مکانیزم های جبرانی حذف دلار ۱۲۲۶ برای واردات دارو و کالاهای اساسی خبر می دهد و تعیین نرخ تسهیلات ریالی صندوق توسعه ملی برای صنعت را جرقه ایجاد مرکز مبادلات ارزی عنوان می کند.

به گزارش پایگاه خبری نیوزبانک به نقل از فارس، صندوق توسعه ملی در قالب سیاست کلی برنامه پنجم و پس از آن در قالب ماده 84 قانون برنامه پنجم توسعه مطرح و تصویب شد و از ابتدای قانون یاد شده در آخر سال 89 شکل گرفت.

صندوق توسعه ملی تاکنون 8/42 میلیارد دلار منابع جذب و از این میزان 8/17میلیارد دلار تسهیلات ارزی و ریالی پرداخت کرده است.

در حالی که تا 10 سال قبل سرمایه گذاران ناگزیر بودند قبل برای یک وام خارجی 100میلیون دلاری کشورهای خارجی و شرایط سخت و غیرقابل قبول آنها را می پذیرفتند، اکنون بخش خصوصی، تعاونی و عمومی غیردولتی منابع قابل اتکایی دارد که در خدمت سرمایه گذاری و توسعه کشور قرار می گیرد.

مسایلی مانند تبدیل ارز صندوق توسعه ملی به ریال، عرضه ارز در مرکز مبادلات، امکان یا عدم امکان استفاده دولت از منابع این صندوق و نحوه نظارت بر منابع آن، کاهش ترکیب هیئت امنا، نحوه وصول و پرداخت منابع صندوق و سیاست های ارزی از جمله تک نرخی شدن ارز محورهایی است که در گفت وگوی خبرنگاران خبرگزاری فارس با محمدرضا فرزین رئیس هیات عامل و مدیرعامل صندوق توسعه ملی مورد بحث قرار گرفت.

*گمانه زنی ها برای تک نرخی شدن ارز

فارس: این روزها بحث های زیادی درباره تک نرخی شدن ارز و اعلام ارز مرکز میادلات به عنوان نرخ رسمی ارز مطرح است، بحث ها چندان شفاف نیست، سیاست های ارزی در حال حاضر حول چه محوری است و بالاخره این بحث ها به کجا می رسد؟

فرزین: در حال حاضر ما یک ارز مبادله ای در حد 2 هزار و 400 و خرده ای داریم، همچنین ارز مرجع که 1226 است و ارز بازار آزاد، الان تمام نیاز کشور برای کالاهای اساسی و اولویت 1 و 2 شامل دارو، غذا و کالاهای اساسی با نرخ مرجع تامین می شود و بقیه اولویت ها با ارز مازاد مبادله ای تامین می شود. البته نیازهای دیگری نیز وجود دارد که به سمت بازار آزاد سوق داده می شود. ما باید به گونه ای عمل کنیم که تمام نیاز ارزی در بازار مبادله ای تامین شود و روز به روز بازار آزاد کوچک شده و هر نیاز واقعی در مرکز مبادلات ارزی تامین شود.

بحث این است که بازار مبادله ای بزرگ شود و بازار آزاد خود به خود کوچک خواهد شد، تجربه نشان داده است بازار آزاد به راحتی حذف نمی شود، ولی می توان بازار آزاد را طوری طراحی کرد که غیررسمی و قاچاق به شمار رود، یعنی اگر یک صادر کننده ارز خود را در بازار آزاد تبدیل به ریال کرد کار او قاچاق محسوب شود، البته در مورد بحث ارز مرجع و یا مبادله ای دیدگاه های زیادی وجود دارد و پیشنهادهایی ارائه شده است، عده ای معتقدند ارز مرجع را دولت قطع و تبدیل به نرخ مبادله ای ارز کند، ولی مابه التفاوت را به خانوار ها و تولید کنندگان برگرداند، در آن صورت ارز تک نرخی می شود، ارز مرجع برداشته می شود و این یک ایده است که هنوز عملی نشده و در حال حاضر نرخ ارز برای اولویت یک و دو به نرخ مرجع 1226 و برای سایر اولویت ها نرخ بازار مبادله ملاک قرار می گیرد. نرخ بازار آزاد هنوز جمع نشده و دولت در مورد نرخ ارز هنوز تصمیم گیری نهایی را انجام نداده است.

*بازپرداخت تسهیلات صندوق توسعه ملی شروع نشده است

فارس:آخرین موجودی صندوق توسعه ملی را در همایش اخیر شما 8/42 میلیارد دلار اعلام کردید، اما آیا منابع شما از طریق بانک های عامل در نقطه هدف مورد نظر نشسته است، تا الان شما چقدر منابع صندوق را توانسته اید وارد بنگاه ها کنید، منابع را در آنها به جریان اندازید؟

فرزین: اول اجازه دهید فرق موجودی را با منابع صندوق توسعه ملی توضیح دهم. از ابتدای تشکیل صندوق تا پایان مهرماه سال جاری 42 میلیارد و 862 میلیون دلار به حساب ما واریز شده و صندوق موجودی داشته است که این موجودی نزد حساب ویژه صندوق در بانک مرکزی نگهداری می شود، البته این به معنای وجود این رقم در حال حاضر در حساب بانک مرکزی نیست، زیرا بخشی از این موجودی در قالب تسهیلات از طریق بانک های عامل پرداخت شده است. موجودی صندوق با منابع واریز شده به حساب صندوق فرق می کند، بخشی از آن پرداخت شده است و منابع صندوق توسعه ملی 42 میلیارد و 862 میلیون دلار امکانات بسیار مناسبی برای کشور فراهم کرده است. از این رقم 7 میلیارد و 895 میلیون دلار در سال جاری واریز شده و بقیه مربوط به سال قبل و یک بخشی سال قبل تر است، چون صندوق سال 89 شکل گرفت. طبق آمار از 8/42 میلیارد دلار منابع صندوق توسعه ملی، تاکنون 17میلیارد و 250میلیون دلار به نفع بانک های عامل مسدود شده، یعنی این رقم برای پرداخت سرمایه گذاران از اختیار صندوق خارج شده است. این مسدود کردن را برخی اشتباهی می گیرند، فکر می کنند که ما حساب سایر شرکت ها را مسدود کردیم، در حالی که هر سرمایه گذار که بخواهد پروژه اجرا و از منابع صندوق توسعه ملی استفاده کند، مستقیم به صندوق مراجعه نمی کند، بلکه به یک بانک عامل مراجعه می کند که طرح او ارزیابی فنی و اقتصادی می شود. پس بنابراین هیچ پروژه ای در داخل کشور نمی تواند مستقیما به ما مراجعه کند.

فارس: کدام بانک ها به عنوان عامل صندوق توسعه ملی انتخاب شده اند؟

فرزین: در حال حاضر 14 بانک عامل صندوق توسعه ملی هستند. اکثر بانک ها عامل ما هستند، تا جایی که حافظه ام یاری می کند این بانک ها شامل ملی، سپه، صنعت و معدن، کشاورزی، تجارت، صادرات، توسعه صادرات، پاسارگاد، پارسیان، کارآفرین، توسعه تعاون، اقتصاد نوین، رفاه کارگران هستند.

یک پروژه وقتی در ارکان اعتباری بانک ارزیابی می شود و مورد تصویب قرار می گیرد، تسهیلات ارزی آن در صندوق تائید می شود، چون حسابهای ما نزد بانک مرکزی است، من به بانک مرکزی اعلام می کنم فلان قدر به این پروژه اختصاص دهید، این پروسه را مسدودکردن می گویند. مثلاً سرمایه گذار 5 میلیون دلار تسهیلات می خواهد که وقتی به صندوق اعلام شود به بانک مرکزی نامه می نویسیم که این رقم از حساب صندوق نزد بانک عامل مسدود شود. صندوق نیز همه جوانب را بررسی می کند که مثلاً شرکت گیرنده تسهیلات نباید بیش از 20 درصد سهام دولتی داشته باشد و یا تعداد اعضای هیئت مدیره آن شرکت نباید بیش از یک نفر دولتی باشد که اگر حتی یک درصد از این شرط بیشتر بود باید این شرط را کاملاً فراهم کند و سهم دولت را به 20 درصد کاهش دهد تا بتوانند از تسهیلات صندوق استفاده کنند. یا بیش از یک عضو هیات مدیره دولتی دارد، ما می گوئیم این را اصلاح کن و وقتی درست شد، من این را در هیات عامل صندوق توسعه ملی بررسی و تصویب می کنم، بعد نامه به آقای بهمنی (رئیس کل بانک مرکزی) می زنم که فلان قدر از منابع صندوق را به نفع این پروژه نزد فلان بانک عامل مسدود کند.

آورده سهامداران شرکت های متقاضی تسهیلات باید 30 درصد و تسهیلات صندوق توسعه ملی 70 درصد باشد که در آن صورت به بانک مرکزی اعلام می شود این طرح پذیرفته شده و رقم مورد نظر به نفع آن سرمایه گذاری مسدود می شود.

براساس ضوابط 3 سال برای دوره ساخت طرح و 6 ماه دوره تنفس در نظر گرفته می شود و پس از آن بازپرداخت اقساط شروع می شود، حتی ممکن است برخی پروژه ها 4 یا 5 سال طول بکشد، بعد از آن اقساط شروع می شود. بنابراین هنوز بازپرداخت هیچ یک از تسهیلات صندوق توسعه ملی شروع نشده است.

هیچ پروژه ای فوری همه تسهیلات را نمی گیرد، بلکه به تناسب پیشرفت کار، تسهیلات دریافت می کند، مثل سایر پروژه های سرمایه گذاری بانکها، به همان شکل عمل می شود.

فارس:تا الان چقدر از منابع به نفع پروژه ها نزد بانک عامل مسدود شده به صورت ریالی و ارزی؟

فرزین: از رقم 17میلیارد و 250میلیون دلار که تاکنون مسدود شده است، بخش مهمی منابع ارزی و قسمتی به صورت منابع ریالی بوده است.

فارس: چقدر از مسدودی های صندوق توسعه ملی ریالی بوده است؟

فرزین: در قانون بودجه 90 آمده بود 10 درصد از منابع صندوق توسعه ملی به صورت ریالی به بانک کشاورزی و صندوق توسعه کشاورزی اختصاص می یابد که از این محل معادل 2.950 میلیارد دلار تبدیل به ریال شده و با نرخ ارز مرجع بانک مرکزی در حساب بانک کشاورزی به مبلغ 2550 میلیارد تومان واریز شد. همچنین برای صندوق توسعه سرمایه گذاری کشاورزی مبلغ 800 میلیارد تومان واریز شد و هنوز بخشی از این پول ها نزد بانک کشاورزی و صندوق توسعه کشاورزی موجود است.

فارس: آیا منابع ریالی مانند منابع ارزی صندوق توسعه ملی به صورت یکجا و یا مرحله به مرحله مسدود می شود؟

فرزین: براساس مصوبه اخیر صندوق در سال 91 پول منابع ریالی صندوق به صورت یکجا در اختیار بانک کشاورزی قرار نمی گیرد، بلکه به تدریج و براساس پیشرفت طرحها منابع ریالی در اختیار بانک کشاورزی قرار می گیرد.

براساس قانون بودجه 91 امسال 10 درصد از منابع صندوق توسعه ملی برای بخش کشاورزی و آب به بانک کشاورزی و صندوق حمایت از توسعه سرمایه گذاری بخش کشاورزی پرداخت می شود و 10 درصد برای بخش صنعت و معدن تبدیل به ریال شده و باید به شکل تسهیلات ریالی پرداخت شود.

براساس مصوبه هیئت عامل، عین ارز صندوق توسعه ملی در بانک مرکزی تبدیل به ریال می شود و در حساب ریالی صندوق نزد بانک مرکزی نگهداری می شود که وقتی نامه صندوق توسعه ملی برای مسدود کردن منابع ریالی به یک پروژه ارسال می شود،این منابع به صورت تدریجی در اختیار بانک عامل قرار می گیرد.

اگر یک پروژه 10 میلیارد تومان ارزش دارد، با نامه صندوق به بانک کشاورزی این 10 میلیارد تومان در حساب بانک عامل بابت آن پروژه واریز می شود و این کار از نظر تورمی تمهید بسیار خوبی است، چون اگر کل 20درصد از منابع صندوق توسعه ملی تبدیل به ریال شده و در حساب بانک عامل قرار گیرد،ممکن است موجب تورم شود، اما این مبالغ به تدریج به حساب بانک یاد شده واریز می شود.

*ارائه تسهیلات صندوق توسعه ملی به نرخ مرکز مبادلات

فارس: منابع ارزی صندوق توسعه ملی که قرار است به شکل ریالی پرداخت شود، به چه نرخی تبدیل به ریال می شود؟

فرزین: در سال جاری دو مشکل وجود دارد، اولاً اینکه منابع ارزی صندوق توسعه به چه نرخی تبدیل به ریال شود،چرا که منابع ریالی صندوق محدود است. در این رابطه پیشنهاد صندوق توسعه به دولت ارائه شد که منابع ارزی امسال به نرخ ارز مرجع تبدیل به ریال نشود، منابع صندوق توسعه ملی باید حفظ شود و اگر به نرخ مرجع تبدیل شود، سود تسهیلات ریالی کاهش پیدا می کند.تسهیلات ریالی به نرخ ترجیحی و با نرخ سود صفر درصد در سال گذشته در اختیار بانک کشاورزی قرار گرفت که پس از تلفیق با منابع داخلی بانک کشاورزی، در نهایت به نرخ 7درصد به سرمایه گذار کشاورزی پرداخت می شد. یعنی اگر صندوق توسعه ملی 2550 میلیاردتومان در اختیار بانک کشاورزی قرار دهد، خود بانک کشاورزی هم 2550 میلیارد تومان به آن اضافه می کند، در حالی که منابع صندوق به نرخ صفر درصد و منابع بانک به نرخ 14 درصد و در نهایت کل منابع به نرخ 7 درصد برای کشاورز پرداخت می شود.

تاکنون از محل منابع ریالی صندوق توسعه ملی و منابع بانکی 37 هزار و 430 طرح در بانک کشاورزی بررسی و تصویب شده است و منابع ریالی صندوق توسعه ملی به آنها پرداخت شده است.

بگذارید از روی آخرین گزارش بانک کشاورزی عملکرد صندوق در بخش کشاورزی را بیان کنم.

از زمان شروع فعالیت صندوق توسعه ملی تا 30 مهرماه 91 کل طرح های معرفی شده به بانک کشاورزی مبلغ 4750 میلیارد تومان طرح به بانک کشاورزی معرفی شده که البته از این رقم 1540 میلیارد تومان طرح مصوب شده که باید اجرای طرح جلو برود و در طول دوره اجرای طرح نیز مبالغ بعدی پرداخت می شود.

فارس: آیا تبدیل منابع ارزی به ریال باید به نرخ مرجع و یا نرخ دیگری باشد؟

فرزین: از وقتی که مدیریت عامل صندوق را پذیرفتم، نظرم این بود نرخ مرجع مبنای تبدیل دلار به ریال در صندوق توسعه ملی نباشد، چون ما باید منابع خود را با ارز 12260 به ریال تبدیل نماییم و سپس با نرخ بسیار پایین تسهیلات دهیم لذا در بلند مدت منابع صندوق کاهش می یابد در حالی که نباید منابع صندوق در طول زمان از کاهش یابد، بنابراین پیشنهاد این بود که منابع ارزی به نرخ مرکز مبادلات ارز تبدیل به ریال شده و به سرمایه گذار پرداخت شود.

*تغذیه مرکز مبادلات با ارز صندوق توسعه و 14 درصد نفتی ها

فارس: آیا صندوق توسعه ملی ارز لازم را در مرکز مبادلات ارزی ارائه کرده است؟ آیا بانک مرکزی هم ارز در مرکز مبادلات عرضه می کند؟

فرزین: ارز مرکز مبادلات ارز بانک مرکزی نیست، بلکه عمده آن از صندوق توسعه ملی و سهم 14 درصد وزارت نفت تأمین می شود، صندوق ارز خود را به نرخ مبادله ای می فروشد و تبدیل به ریال می کند و این منابع ریالی در حساب صندوق توسعه ملی نزد بانک مرکزی نگهداری می شود. تاکنون حدود 7 هزار میلیارد تومان از سوی بانک مرکزی به حساب ریالی صندوق واریز شده است.

*نرخ 16 درصد تسهیلات ریالی صندوق برای صنعت

فارس: نرخ سود تسهیلات پرداختی به بخش صنعت چقدر است؟

فرزین: اساساً بحث مرکز مبادلات ارزی از همین جا کلید خورد، یعنی وقتی که بحث نرخ سود تسهیلات ریالی صندوق توسعه ملی برای بخش صنعت مطرح شد.به عبارتی قرار بر این شد که صندوق ارز را در مرکز مبادلات تبدیل به ریال کرده و در اختیار بخش صنعت و کشاورزی قرار دهد. بخش صنعت نرخ سود برای صنعت اگر صفر درصد باشد، بسیار پایین است، باید یک نرخ معقول در نظر گرفته شود که در نهایت توافق بر این شد منابع ریالی که به صنعت داده می شود، برای مشتری یعنی سرمایه گذار 16 درصد تمام شود، البته صندوق منابع را به نرخ 10 تا 11 درصد به بانک عامل می دهد و بانک نیز با یک نرخ حق العمل آن را با نرخ 16 درصد به سرمایه گذار صنعت می پردازد.

پیشنهاد صندوق این بود که بانک عامل منابع صندوق را با منابع داخلی خود تلفیق کند، اما مشاهده شد خود بانک ها دچار مشکل هستند و اگر این شرط قرار داده شود، خود بانک نمی توانست ریال مورد نظر طرح را تأمین کند از طرفی صنعت کشور دچار مشکل سرمایه در گردش و نقدینگی بود.

بنابراین شرط آورده بانک در منابع ریالی بخش صنعت برداشته شد. اما اگر خود بانک منابع در اختیار داشت، مانعی ندارد که با منابع صندوق تلفیق کرده و به مشتری بپردازد. یک کمیته در وزارت صنعت و معدن تشکیل شد که هر سرمایه گذاری که از سوی استان ها معرفی می شود، این کمیته را ارزیابی و اولویت بندی کند و براساس اولویت به بانک عامل معرفی شود.

* معرفی 2400میلیارد تومان طرح و پرداخت تسهیلات صنعت از هفته جاری

تاکنون معادل 2400 میلیارد تومان طرح صنعتی به بانکهای عامل صندوق معرفی شده و یک تعداد از طرح ها در هشت روز اخیر معرفی شده است و از هفته جاری منابع به آن پرداخت می شود.

براساس مذاکره با وزیر جهاد کشاورزی قرار شد، طرح های ریالی سال 91 در بخش کشاورزی نیز از طریق یک کمیته کارشناسی اولویت بندی شده و براساس اولویت برای دریافت تسهیلات معرفی شود، البته امیدواریم تا پایان سال کل منابع ریالی صندوق برای بخش کشاورزی جذب شود.

نرخ سود تسهیلات برای متقاضیان تسهیلات کشاورزی 13 درصد است، اما صندوق به نرخ 9 درصد در اختیار بانک عامل قرار می دهد که فاصله آن تا رقم پرداختی به عنوان حق العمل بانک استفاده می شود.

منابع ریالی صندوق توسعه ملی آماده است و هنوز از منابع ارزان قیمت سال 90 که به نرخ 7 درصد بود، در بانک کشاورزی موجوداست و برای بخش صنعت نیز تسهیلاتی به نرخ 16 درصد برای مشتری پرداخت می شود.

فارس: آیا بانک مرکزی هم منابع ارزی خود را در مرکز مبادلات ارزی عرضه می کند؟

فرزین: بانک مرکزی ارز خود را در این مرکز ارائه نمی کند.تمام ارز متعلق به مرکز مبادلات یا از سهم 14 درصد وزارت نفت و یا از منابع صندوق توسعه ملی است، البته بخش خصوصی مانند پتروشیمی ها نیز قرار است، ارز صادراتی خود را در مرکز مبادلات عرضه کنند، اما عمده ارز آن مرکز از وزارت نفت است. تاکنون 7 هزار میلیارد تومان از منابع ریالی برای صندوق توسعه ملی در حساب ریالی صندوق نزد بانک مرکزی واریز شده است.

وقتی می گوییم 8/17 میلیارد دلار از منابع مسدود شده، یعنی اینکه اجازه داده شد، تا این مبلغ برای طرح های متقاضی تسهیلات به تدریج پرداخت شود و به نسبت مشارکت 70 درصد صندوق و سهم آورده سهامداران 30 درصد مدیریت شده است.

فارس: شما در همایش صندوق توسعه ملی اعلام کردید طی دو سال 24 میلیارد دلار سرمایه گذاری در کشور با منابع صندوق توسعه ملی انجام می شود. آیا واقعا این رقم در دو سال به بنگاه های بخش خصوصی و سرمایه گذاران پرداخت شده است؟

فرزین:وقتی 70 درصد سهم صندوق تبدیل به 8/17 میلیارد دلار می شود، بنابراین کل صد درصد سرمایه گذاری انجام شده توسط بخش خصوصی و تعاونی 24 میلیارد دلار می شود که ظرف 2 سال گذشته در کشور انجام شده و این رقم معادل نیمی از بودجه عمرانی دولت در یک سال است.یعنی پذیرش 8/17 میلیارد دلار منابع مسدود شده به معنای سرمایه گذاری بالقوه 24 میلیارد دلار در اقتصاد کشور از طریق بخش خصوصی و تعاونی است.

فارس: منابع صندوق توسعه ملی چه پشتوانه ای برای اقتصاد کشور فراهم کرده است؟

فرزین: داشتن صندوقی که 42 میلیارد دلار منابع ارزی در آن جمع شده، یک پشتوانه اساسی برای کشور به شمار می رود که این منابع در یک جا ذخیره شده و به تولیدکننده این اطمینان را می دهد که منابع کافی برای سرمایه گذاری در کشور وجود دارد و اینکه از نظر روانی سرمایه گذاران جامعه بتوانند با وجود شرایط اوج تحریم، اطمینان خاطر در سرمایه گذاری داشته باشند.

تاریخ خبر: ۱٣۹۱/٠۹/۱۹

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!