پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

کلید خروج اقتصاد ایران از بن بست برجام بود

خبرهای بانکی-سند برجام کلیدی بود که اقتصاد ایران را از بن بست خارج کرد و در طول یک سال گذشته فرصت‌های خوبی را به وجود آورد اما متاسفانه به اندازه کافی از آن استفاده نشد.

به گزارش پایگاه خبرهای بانکی،  برجام را می‌توان نقطه عطفی در تاریخ روابط خارجی ایران توصیف کرد. هفته گذشته (۲۳ تیر ماه) نخستین سالروز توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ بود، بررسی‌های صورت گرفته در حوزه روابط خارجی‌نشان می‌دهد در یک سال اخیر ۱۸ رئیس دولت و ۴۰ وزیر خارجه از کشورهای مختلف جهان به تهران سفر کردند، پاسخ به این پرسش که نتیجه برجام تاکنون چه بوده است؟ شاید این باشد که کمترین نتیجه حاصل از برجام بهبود روابط دیپلماتیک و سیاسی برای ایران ، افزایش تولید و صادرات نفت، دسترسی ایران به دارایی‌های مسدود شده و ایجاد فضای جذب سرمایه‌های خارجی بوده است. ضمن آنکه مردم جهان دیدگاه‌شان نسبت به ایران بسیار مثبت شده است.

با توجه به اینکه یکسال از برجام گذشته است حال باید دید آیا نتایج و دستاورد‌ها برای مردم محسوس است و بار روانی مثبتی در کشور ایجاد شده یا خیر؟ که در این راستا نظر کار‌شناسان اقتصادی را جویا شدیم.

سند برجام کلیدی برای خروج اقتصاد ایران از بن بست بود

هادی حق‌شناس، اقتصاددان و نماینده سابق مجلس در خصوص مهم‌ترین دستاوردهای اقتصادی دولت در پسابرجام به ایلنا گفت: سند برجام کلیدی بود که اقتصاد ایران را از بن بست خارج کرد و در طول یک سال گذشته فرصت‌های خوبی را به وجود آورد اما متاسفانه به اندازه کافی از آن استفاده نشد.

تولید و صادرات نفت افزایش یافت

وی با بیان اینکه از بن‌بستی که در طول سال‌های تحریم در اقتصاد ایران ایجاد شده بود خارج شدیم تصریح کرد: اگر تحریم‌ها تاکنون برداشته نمی‌شد امروز نه تنها در بخش نفت توفیق تولید ۳میلیون و ۸۰۰ بشکه در روز حاصل نمی‌شد بلکه صادرات ۲ میلیون بشکه‌ای نفت را نیز نداشتیم.

امکان افزایش برداشت از پارس جنوبی فراهم شد

این کار‌شناس اقتصادی با بیان اینکه در پارس جنوبی در سال‌های تحریم سوء استفاده‌های زیادی صورت گرفت، خاطرنشان کرد: برخی از کشورهای حوزه خلیج فارس نظیر قطر از پارس جنوبی برداشت غیرمجاز زیادی کردند این در حالی است که سهم ما باید ۵۰، ۵۰ می‌شد اما در آن زمان میزان برداشت‌ها به زیر ۳۰ درصد رسیده بود.

وی ادامه داد: اما با تمهیداتی که صورت گرفت امروز درحال نزدیک شدن به سهم اصلی‌مان در پارس جنوبی هستیم. هر چند هنوز به آن میزان برداشت دست پیدا نکردیم و در سال‌های اخیر از این میدان مشترک ما برداشت زیادی صورت گرفت اما تلاش برای بدست آوردن حقمان موثر بوده است.

تردد کشتی‌ها با پرچم ایران و تحت پوشش بیمه‌های بین المللی

این اقتصاددان با اشاره به تردد کشتی‌های ایرانی در آبهای بین المللی گفت: در زمان تحریم کشتی‌های ایرانی حق نداشتند با پرچم ایران تردد کنند و حتی تحت پوشش بیمه‌های رسمی هم نبودند و ما در آن زمان هم پرچم ایران را از دست داده‌ بودیم و هم بیمه‌های بین‌المللی را.

وی با اشاره به مبادلات بانکی در سطح کلان افزود: هر چند در بخش بانک‌های اروپایی مبادلات به صورت گسترده صورت نمی‌گیرد اما بانک‌های اروپایی مبادلات خود را با ایران آغاز کرده‌اند و در بانک‌های خارجی حساب‌های ایران مدیریت می‌شود و منابع به حساب بانک مرکزی ایران واریز شده است این در حالی است که در سال‌های تحریم کلیه حساب‌ها مسدود بودند و حق نقل و انتقال پول را هم نداشتیم.

پولهای بلوکه شده وارد کشور شد

حق‌شناس تصریح کرد: امروز شاهد آن هستیم که پول‌های بلوکه شده وارد کشور می‌شود و در حوزه‌های نفت، گاز و پتروشیمی که سرمایه‌گذاری‌ها ممنوع بودند رونق ایجاد شده و قراردادهایی نیز منعقد می‌شود.

امکان سوخت گیری هواپیما‌ها در کشورهای دیگر فراهم شد

وی افزود: در زمان تحریم‌ها به هواپیما‌ها بنزین و سوخت تحویل داده نمی‌شد اما امروز به راحتی فرودگاه‌های بین‌المللی سوخت هواپیماهای ایرانی را تامین می‌کنند.

وی با بیان اینکه دستاوردهای اقتصادی پسابرجام کم نبوده است گفت: این موضوع طبیعی است که وقتی روابط تجاری بیش از یک دهه تخریب شود نمی‌توان ظرف یک سال همه آن مشکلات را مرتفع کرد و ما نیازمند زمان هستیم تا این فرصت ظرفیت برای شرایط پسابرجام فراهم شود.

مرزبندی‌ها شکسته شد

بهروز خدارحمی، دبیر کل کانون نهادهای سرمایه گذاری ایران در خصوص دستاوردهای اقتصادی پسابرجام به ایلنا گفت: در یک دهه قبل فلسفه توسعه کسب و کار ما در کشور مهیا نبود و هیچ کدام از سیاست‌ها مبتنی بر تعاملات بین‌المللی نبوده است.

وی با بیان اینکه در همه حوزه‌ها مرزبندی‌ داشتیم، افزود: مطمئنا در هر حوزه‌ای که تولید داخل داشته‌ایم رقبای خارجی نیز حضور داشتند اما برای اینکه بتوانیم با آن‌ها مقابله کنیم هر روز تعرفه‌ها را افزایش دادیم و سیاست ما همواره منفعلانه بوده است.

وی گفت: طی سال‌های گذشته همواره عنوان می‌شد ما تنها به مسائل داخلی توجه داریم و کاری به کار فعالیت‌های اقتصادی سایر کشورهای دنیا نداریم اما طی دو سه سال گذشته این موضوع تغییر کرد و قرار شد تعاملات بین‌المللی گسترش یابد.

خدارحمی در ادامه گفت: به یکباره در حالی گسترش تعاملات بین‌المللی مطرح شد که برای پیشرفت مطلقا آماده نبودیم.

افزایش رفت و آمد سرمایه گذاران خارجی به کشور

وی با اشاره به آمد و رفت سرمایه‌گذاران خارجی به کشور افزود: زمانی که سرمایه‌گذار خارجی را با هزار زحمت دعوت می‌کنیم آن‌ها تمایل دارند به شفاف‌ترین بخش کشور که بازار سرمایه است وارد شوند زیرا اگر سود این بخش در کشورهای دیگر بین ۴ تا ۵ درصد است در ایران حداقل سه برابر است.

وی افزود: اما همه زیرساخت‌ها برای آن‌ها فراهم نبود به گونه‌ای که زمانی که متوجه می‌ شدند بازار موازی به عنوان بازار پول با سود حدود ۲۰ درصدی در ایران وجود دارد آن را به عنوان خلع اقتصادی عنوان می‌کردند و به ما می‌گفتند چرا زمانی که می‌توان بدون ریسک سرمایه را با سود ۲۰ درصدی در بانک‌ها قرار داد آن را به سمت بازار سرمایه بیاوریم؟

سیاست‌های بازار پول تغییر کرد

خدارحمی ادامه داد: شاید تا دیروز به موضوع بازدهی بازار پول اهمیت داده نمی‌شد اما با ورود سرمایه‌گذاران خارجی سیاست‌های بازار پول نیز تغییر کرد.

وی گفت: درهمه جای دنیا سود بازار پول بین ۲ تا ۳ درصد است و برای بازدهی بیشتر باید افراد کسب و کاری را راه بیاندازند اما در ایران این گونه نیست.

خدارحمی خاطرنشان کرد: ابتدا باید با توسعه قوانین و مقررات زیرساخت‌های امنیتی سرمایه‌گذاران خارجی را فراهم کرد تا سرمایه گذاران بتوانند ارزیابی درستی از وضعیت خود و آینده‌شان در ایران داشته باشند.

وی با اشاره به تحریم‌های ۳ تا ۵ سال گذشته گفت: مسلما در این مدت بسترهای لازم فراهم نبود و تحریم‌ها ارتباط ایران را قطع کرده بود اما اکنون که به روال طبیعی باز گشته‌ایم این نکته را باید مورد نظر قرار داد که اگر خارجی‌ها به ایران می‌آیند برای بررسی و تحقیق موضوع مورد نظرشان است حتی آنهایی که شعبه و یا نمایندگی در داخل کشور دارند برای شناخت بازار ایران به کشور ما می‌آیند.

وی افزود: مسلما کمپانی‌های خارجی این همه هزینه را بی‌جهت متقبل نمی‌شوند و برای منفعت و سود بیشتربه ایران می‌آیند. سرمایه‌گذاران خارجی نیز گزینه‌های مختلفی را مورد بررسی قرار می‌دهند و به یکباره تصمیم به سرمایه گذاری نمی‌گیرند اما ما به زودی شاهد نتایج عملی این رفت‌وآمد‌ها و تعاملات خواهیم بود.

تغییر نگاه دنیا به ایران و تغییر نگاه ما به دنیا

وی در خاتمه مهم‌ترین اتفاق پسابرجام را تغییر نگاه دنیا به ایران و تغییر نگاه ما به دنیا عنوان کرد.

توجه به سند برجام تاثیرات مثبتی بر اقتصاد ایران دارد

محمود دودانگه، قائم مقام امور اقتصادی بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت در خصوص دستاوردهای اقتصادی ایران در پسابرجام نظری متفاوت دارد و معتقد است سند برجام به صورت یکپارچه و مرتبط تحقق نیافت او به ایلنا گفت: آنچه که تحت عنوان سند برجام پذیرفته شد به عنوان سندی قابل قبول و مشروط به مواردی است که رهبری آنرا تایید کردند و پذیرفته شده است.

وی با بیان اینکه این سند باید مورد توجه مسئولین داخلی و خارجی قرار گیرد افزود: توجه به این سند می‌تواند تاثیرات مثبتی برای اقتصاد ایران داشته باشد.

وی افزود: با توجه به محدودیت‌هایی که بر اثر شرایط تحریمی ایجاد شده بود همه انتظار داشتند برجام از سوی ایران و طرف اروپایی ۵+۱ به طور کامل اجرایی شود اما در عمل بخشی از آن اجرا نشد که اعتراضاتی را در پی داشت.

دودانگه گفت: عملا بسیاری از انتظاراتی که از این سند می‌رفت بر آورده نشد و سند برجام به صورت یکپارچه و مرتبط تحقق نیافت به گونه‌ای که اگر اجازه تجارت در این صنعت داده شده است پس چرا امکان پرداخت‌ها مهیا نیست و به نوعی اتفاق خاصی در مراودات بین‌المللی رخ نداده است.

وی گفت: آنچه که طرف ایرانی و غربی مورد پذیرش قرار دادند می‌توانست کامل‌تر و بهتر باشد اما همچنان انتظار می‌رود طرف‌های غربی و به ویژه آمریکا آنچه را که در سند برجام است به طور کامل اجرا کنند تا ما بتوانیم نتایج اجرای تعهدات و دستاوردهای اقتصادی را شاهد باشیم هر چند برخی از گشایش‌ها و تغییرات اجرایی شده یا کم بوده و یا ناقص.

وی با بیان اینکه عملا انتظارات فعالان اقتصادی برآورده نشده است، تصریح کرد: امید می‌رود طی ماه‌های آینده در این راستا گشایش‌هایی حاصل شود.

منبع: ایلنا
تاریخ خبر: ۱٣۹۵/٠٤/۲۹

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!