پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

رییس کل بانک مرکزی خبر داد:

راه اندازی سامانه سپام به جای سوییفت

نیوزبانک- سامانه پیام رسانی مالی الکترونیک سپام از سوی رییس کل بانک مرکزی و با حضور اعضای هیات عامل ،مدیران عامل بانک ها و مدیران ارشد بانک مرکزی افتتاح شد.

سامانه پیام رسانی مالی الکترونیک سپام از سوی رییس کل بانک مرکزی و با حضور اعضای هیات عامل ،مدیران عامل بانک ها و مدیران ارشد بانک مرکزی افتتاح شد.

به گزارش پایگاه خبری نیوزبانک، محمود بهمنی رییس کل بانک مرکزی در گفت و گو با روابط عمومی این بانک درباره ویژگی های سامانه سپام به صورت مفصل توضیح داده است که در پی می آید.

آقای  بهمنی، سامانه سپام چه دستاوردهایی را برای نظام بانکی در بر خواهد داشت؟

دهه 1380 با توسعه قابل توجه خدمات بانکداری و پرداخت الکترونیک همراه بود. بخش عمده ای از این فعالیت ها در قالب طرح نظام جامع تسویه و پرداخت صورت گرفت که در واقع راهبرد نظام بانکی برای توسعه منسجم این خدمات محسوب می شد. با سپری شدن دهه هشتاد، از همکارانم خواستم تا نقشه راهی را برای دهه 90 نظام بانکی ترسیم کنند. با توجه به این که خدمات بانکداری الکترونیکی گسترش قابل توجهی پیدا کرده است، نیاز به نظارت دقیق و ایجاد زیرساخت های جدیدتر برای توسعه بیشتر خدمات  باید مد نظر قرار می گرفت. در دو سال گذشته فعالیت های گسترده ای در این دو محور صورت گرفت. مثلاً طرح «شاپرک» برای تجمیع و نظارت بر پایانه های فروش، طرح «سناب» برای نظارت داده محور، طرح «نماد» برای ایجاد هویت دیجیتالی و از جمله همین «سپام» که برای تمام الکترونیکی شدن مراودات بانکی و ایجاد زیرساخت یکپارچه خدمت رسانی در این هفته راه اندازی شد. «سپام» یک طرح زیرساختی مهم است که دو هدف مهم یکپارچه سازی مراودات بانکی از طریق بستر الکترونیک امن و ایجاد مسیر خدمت رسانی مشترک بانکی را دنبال می کند.

 

از نقش زیرساختی «سپام» صحبت فرمودید، اصولاً این زیرساخت به چه معنا است؟

سامانه های پیام رسانی مالی در نظام های پولی و بانکی یکی از مهمترین زیرساخت های بخش مالی به شمار می روند. این سامانه ها برقراری ارتباط بین متعاملان بازار پول، یعنی بانک ها، مستندسازی ارتباطات و مراودات و ایجاد بستر حفاظتی و امنیتی برای حفظ محرمانگی، عدم انکار و مسوولیت پذیری طرفین مراوده را بر عهده دارد. باید ذکر کنم که ایجاد سامانه پیام رسانی مالی می تواند با ابزارهای مختلفی نظیر اسناد کاغذی، فکس رمزدار، تلکس و نظایر آن به صورت سنتی نیز انجام شود، اما با تحولات حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، حدود دو دهه است که با راه اندازی سوئیفت در سطح بین المللی، سامانه های پیام رسانی مالی با استفاده از امکانات فناوری به صورت الکترونیک رواج یافته و اینک برقراری ارتباطات بانکی از طریق این فناوری تقریبا یگانه راه مطلوب ارزیابی می شود.

 

یعنی «سپام» از سوییفت استفاده می کند؟

به نکته ظریف و مهمی اشاره کردید. خیلی ها «سپام» را همان سوییفت یا اتصال به سوییفت می دانند. باید توجه داشت که سوییفت در دو مفهوم جداگانه به کار می رود؛ یکی آن که مجموعه ای از استانداردها و پروتکل‌ها که "زبان" مشترک مالی را بین موسسات پولی و بانکی و مالی، صرفنظر از هویت ملی و زبان واقعی آنها تشکیل می دهد و مفاهیم یکسانی را تعریف می کند. به این بخش در اصطلاح افراد فنی «استانداردهای سوییفت» گفته می شود. یکی دیگر زیرساخت شبکه و پردازشی برای تبادل واقعی پیام ها منطبق بر "زبان" مشترک است که به عبارت ساده تر همان سخت افزارها و کامپیوترها و شبکه هایی است که بانک ها از طریق آنها می توانند پیام هایشان را مبادله کنند. موسسه سوییفت شرکتی است تعاونی واقع در بلژیک که تقریبا تمامی موسسات مالی جهان در آن عضویت دارند. این موسسه مولفه دوم سوئیفت را ایجاد و پشتیبانی می‌کند، یعنی زیرساختی برای شبکه و پردازش پیام های ارسالی و دریافتی را برای بانک های جهان – چه در سطح ملی و چه در سطح بین المللی – فراهم می سازد.

 

امکان دارد در مورد تفاوت این دو مولفه توضیح بیشتری  بدهید؟

این دو مفهوم یعنی ما از یک طرف یک زبان و گرامر داریم و از طرف دیگر یک سیستم پیام رسانی، مثل نامه که محتوای این زبان را مخابره می کند. بین زبان و سیستم مخابراتی تفاوت هست. من و شما فارسی صحبت می کنیم، ولی ممکن است پیامی را که من میخواهم برای شما بفرستم با نامه و فکس و تلکس یا ای میل بفرستم. زبان ما مشترک است، اما وسیله ای که این پیام ها را می فرستد می تواند متفاوت باشد، بدون این که در محتوای آن تغییری به وجود آید. حالا من می توانم به یک بستری اعتماد کنم یا نه و یا از یک بستری که بیشتر مناسب کارم باشد استفاده کنم که طبعاً ربطی به زبان فارسی ندارد. استانداردهای سوییفت «زبان مالی» است. گرامر و لغات و تعاریف مشخصی دارد. مثلاً اگر شما می خواهید حواله ای به بانکی بفرستید، می گویید باید به این صورت حواله خودتان را تنظیم کنید که مبلغ و ذینفع و تاریخ و ارز و بقیه مشخصات حواله را به چه صورت بنویسید. یا اگر قرار است اعتبارات اسنادی گشایش شود، این گرامر زبان سوییفتی به شما می گوید که جزئیات مربوط به گشایش اعتبار را با چه قالبی بنویسد. خوبی بزرگ این زبان مشترک این است که همه موسسات مالی دنیا آن را می فهمند و بستگی به زبان و مقتضیات بومی ندارد. شرایط هم مشترک است و به اصطلاح عامیانه جای «دبه» ندارد. این تحول بزرگی بود که بیست سال پیش در حوزه نظام بانکی در سطح بین الملل اتفاق افتاد. مبداء این تحول همان موسسه سوییفت بود که مخترع این زبان مالی هم هست؛ البته این زبان در سال های اخیر به بخشی از استانداردهای ISO اضافه شده و دیگر انحصاری به موسسه سوئیفت ندارد. ولی از آنجا که همه موسسات مالی مطرح دنیا عضو و سهامدار سوئیفت هستند، ترجیحشان آن است که از زیرساخت و مسیرها و امکانات این موسسه برای مخابره پیام های سوبیفتی خودشان استفاده کنند.

 

یعنی موسسه سوبیفت همه امکانات لازم را برای مخابره زبان سوبیفتی فراهم می کند؟

بله و به همین دلیل در سطح موسسات مالی بسیار محبوب است.

 

با توجه به این محبوبیت چرا از امکانات این موسسه استفاده نکردیم و «سپام» را راه اندازی کردیم؟

تا پیش از رویدادهای سالهای اخیر، تمامی بانکهای کشور عضو سوئیفت بوده و از امکانات آن برای برخی مبادلات مالی داخلی و خارجی خود استفاده می کردند. اما با توجه به دو مخاطره اساسی و ملاحظات هزینه ای که برای پیامهای خودمان باید به صورت ارزی به موسسه سوئیفت پرداخت می کردیم، «سپام» به عنوان یک سامانه پیام‌رسانی داخلی مبتنی بر زبان سوئیفت در دستور کار قرار گرفت.

 

چه مخاطراتی؟

اولاً نگرانی در خصوص رصد تعاملات بانک های ایرانی از سوی نهادهای خارجی و این که اصولا دلیلی نداشت که تعاملات مالی بانک های داخلی را به خارج بفرستیم و ثانیاً با وضع تحریم ها، بیشتر بانک های ایرانی از خدمات سوییفت کنار گذاشته شدند.

 

آیا سپام این دغدغه ها را مرتفع می کند؟

به طور کامل. سامانه پیام رسانی مالی الکترونیک یا "سپام"، زیرساخت پیام رسانی مالی در حوزه نظام بانکی کشور است که گرچه از "زبان" سوییفت استفاده می کند، اما هیچگونه وابستگی به موسسه سوییفت ندارد. این بدان معنا است که با استفاده از این سامانه می توان هر مراوده بانکی را به صورت تمام الکترونیکی در بستری امن و استاندارد صورت داد و از زبان استاندارد نیز بهره جست. با استفاده از "سپام" نه تنها برای اولین بار در کشور، یک زیرساخت پیام رسانی واحد مالی ملی ایجاد می شود، بلکه امکان اتصال به بانک های خارجی دوست و نیز واحدهای بانک های تحریم شده ایرانی در خارج از کشور را می توان به گونه ای برقرار کرد که بدون کاربری امکانات موسسه سوییفت و نگرانی های مربوط به آن، اما با زبانی مشترک و آشنا، تعاملات مالی با آخرین فناوری های موجود صورت گیرد و در عین حال از ارسال پیام های مالی داخلی به خارج از کشور نیز پرهیز کرد.

 بانک مرکزی  با عنایت به جمیع جهات، از چند سال پیش ایجاد زیرساخت پیام رسانی مالی ملی را به منظور کاهش وابستگی بانک ها به سوییفت، پردازش داخلی پیام های مالی بدون ارسال آن به سوییفت و نیز ایجاد یک بستر واحد و زیرساختی برای انواع پیام رسانی مالی را به عنوان بخشی از نظام جامع پرداخت و تسویه در دستور کار داشت. با تحولات سیاسی رخ داده در سال گذشته، استفاده از این طرح به عنوان "جایگزین سوییفت" برای همه بانک ها  و در عین حال "درگاه اتصال به سوییفت" برای بانک های غیر تحریمی در دستور کار قرار گرفت و نهایتاً سامانه در فروردین ماه سال‌جاری به صورت آزمایشی راه اندازی شد. متعاقباً آموزش کارکنان بانک ها در دستور کار قرار گرفته و همکاران 28 بانک برای کاربری این سامانه آموزش های دقیقی دیدند.

 

در پایان آیا می شود خلاصه ای از آنچه که «سپام» هست و خواهد بود ترسیم بفرمایید؟

"سپام" یک زیرساخت مهم و اساسی است. با راه اندازی کامل این سامانه، تمامی سیستم‌های بانکی را می‌توان توسط آن به یکدیگر متصل کرد و ارتباطات و مکاتبات و مراودات میان بانکها و بانک مرکزی و بانکها را به صورت کاملاً الکترونیکی و امن میسر نمود. راه اندازی "سپام" نقطه عطف مهمی در نظام بانکداری الکترونیک کشور محسوب می شود و می توان انتظار داشت همان تحولی که با ایجاد مرکز "شتاب" در دهه 1380نظام بانکی کشور رخ داد، این بار با کاربری "سپام" در دهه 1390 حاصل شود.

 

از حوصله شما در پاسخ به پرسش ها ممنونم.

تاریخ خبر: ۱٣۹۱/٠٤/۱۱

اخبار مرتبط

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!