پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

استاندارد سازی فرایند های بانکی بر اساس معیارهای بین المللی بانکداری در پساتحریم

فرزاد رمضانی راد

خبرهای بانکی- پیشرفت ودستاورد های نوین درزمینه بانکداری وتنوع ابزارهای پرداخت الکترونیکی، بازار رقابتی شدیدی برای نظام ایجاد کرده است٬ از اینرو ارتقای وضعیت موجود بانکداری درداخل و همچنین منطبق ساختن آن با رویه های موجود بانکداری جهانی به ویژه در شرایط پس از تحریم ایجاب می کند که رویه ها وفرآیندهای بانکی موجود بازنگری اساسی قرار گیرد.

استاندارد سازی فرایند های بانکی بر اساس معیارهای بین المللی بانکداری در پساتحریم (فرصتها وتهدیدات)

فرزاد رمضانی راد٬ سرپرست عملیات پشتیبانی سامانه ساعی اداره فناوری اطلاعات بانک ملت

پیشرفت ودستاورد های نوین درزمینه بانکداری وتنوع ابزارهای پرداخت الکترونیکی، بازار رقابتی شدیدی برای نظام ایجاد کرده است. از اینرو ارتقای وضعیت موجود بانکداری درداخل و همچنین منطبق ساختن آن با رویه های موجود بانکداری جهانی به ویژه در شرایط پس از تحریم ایجاب می کند که رویه ها وفرایندهای بانکی موجود بازنگری اساسی قرار گیرد٬ به عنوان نمونه فرآیند اعتبارسنجی مشتریان، مدیریت ریسک، شناسایی ذینفع واحد، اشخاص مرتبط و اجرای رهنمودهای بال ۲ به لحاظ نبود زیر ساخت های لازم براساس رویه ها وداده های موجود به طور مناسب وکارآمد انجام پذیر نیستند٬ لذا برای صرفه جویی در هزینه ها وتسریع در این زمینه طراحی ،توسعه وبه سازی درابزارها وسیستم های مالی در نظام بانکی می تواند با استفاده از چارچوبها وتجربه های موقتی که ازسوی بانک ها وموسسات مالی معتبر جهانی پیش از این عملیاتی شده است، انجام پذیرد.

بانکداری نوین به شدت تحت تاثیر فناوری های نوظهور نظیر فناوری موبایل، رایانش ابری، مجازی سازی زیرساخت ارتباطی، بیگ دیتا و...است٬ مفاهیم کلیدی در طراحی و ارائه خدمات بانکی هم نظیر شبکه دسترسی، امنیت، تجربه کاربری، احراز هویت، تعارض کانالهای عرضه و... با ظهور فناوری موبایل متحول و نیازمند بازتعریف شده اند .

بدین منظور ایجاد زیرساخت لازم برای ارائه خدمات بانکداری چابک وهوشمند درحداقل زمان وهزینه با اثر بخشی بالا و اجرای پروژه های بانکی با استفاده از قابلیته ای طراحی تجربه شده، ارائه دید جامع نگر در زمان طراحی فرایندها، سهولت درتطبیق فعالیت های بانکی با قوانین ودستور العمل ها، تسریع در طراحی وپیاده سازی سامانه های بانکی وقابلیت یکپارچه سازی دادهه ای عملیاتی در طرح سامانه های بانکی ضروری به نظر می رسد.

نظام بانکی رکن اصلی حمایت از اقتصاد و صنعت است و بر خلاف بسیاری از کشورهای پیشرفته که بازار سرمایه نقش مهمی در اقتصاد دارد، اقتصاد ایران بانک محور و درنتیجه عملکرد بانکها اقتصاد کشور را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد٬ لذا تقویت بانکداری درحوزه بین الملل پس از رفع تحریمها همراه با تقویت عملکرد سیستم بانکی منجر به بهبود وضعیت اقتصادی کشور نیزخواهد شد.

مبانی رشد وتوسعه پایدار (مزیت رقابتی)

اهداف کلیدی کسب وکار شامل بقا٬ رشد و سودآوری و شایستگی موتور مزیت رقابتی است٬ از دیگر شایستگی های مزیت رقابتی میتوان با ارزش بودن،کمیاب بودن، قابل تقلید نبودن، قابل جایگزین نبودن را نام برد٬ همچنین برای دستیبابی به مزیت رقابتی پایدار PARFAM و ایجاد تمایزدرمیان رقبا شش ویژگی سودآوربودن، تطبیق پذیری، قابلیت طمینان، انعطافپذیر، تحسین برانگیز،قابل مدیریت در سازمان الزامی و محصولات تحلیلی به عنوان کلید توسعه بانکداری هستند.

محصولات تحلیلی، گروهی از محصولات بانکی هستند که مشتریان آن مدیران و کارشناسان بانک در موقعیت ‏های و سطوح مختلف هستند. توسعه محصولات و خدمات بانکی، افزایش سهم بازار، مواجهه با انواع نوسانات و تغییرات محیطی، افزایش رضایت مشتریان، افزایش بهره‏ وری و کاهش زیان‏ های مالی و معنوی و پاسخ‏گویی به موقع به نهادهای مختلف دولتی و خصوصی، همگی به محصولات تحلیلی نیازمندند. مهارت‏ها و دانش در این حوزه معمولاً پراکنده است و به صورت کلاسیک در دوره ‏های آکادمیک ارائه نم ی‏شوند. از سویی درک یکجا و یکپارچه محصولات آنالیتیک و شناسایی کاربرد آن‏ها سبب می‏شودکه بانک‏ ها بتوانند از مشاوران و شرکت‏ های تأمین‏ کننده نرم‏ افزاری استفاده بهتری کنند و وظیفه کارفرمایی خود را به نحو احسن اجرا کنند.

یکی از مشکلات جدی در حوزه آنالیتیک، موضوعات مرتبط با مدیریت داده‏ ها و روش‏ های مختلف پردازش داده‏ ها و به خصوص برای حالات online و big data است. از سویی مدیریت نیازهای حوزه آنالیتیک ترکیبی از حوزه مدیریت نیازمندی‏ ها مهندسی نرم‏ افزار و مدیریت نیازها اطلاعات و مبحث حاکمیت داده‏ ها است و نهایتا توانمندی پردازش‏ های آماری و داده‏ کاوی لازم هستند. از این رو برون‏ سپاری در این زمنیه موضوع جدی در بانکداری است و به همین دلیل بانک‏ ها باید بتوانند نیاز خود را دقیق و اصولی تدوین و بیان کنند و نهایتا فعالیت‏ های تحلیلی را به خوبی انجام دهند. در خصوص نقدینگی، پورتفولیو منابع و مصارف، تولید محصولات جدید و خدمات متنوع، مدیریت ارتباط با مشتریان و بازاریابی، تصمیمات بهتر و حتی بهینه بگیرند.

مسأله مهم دیگر در امر توسعه بانکداری موضوع نقش جدی فناوری اطلاعات است که اگر به صورت همبسته و منسجم با کسب‏ وکار بانکی و فرایندها نهادینه نگردد مستمراً بین تأمین‏ کنندگان خدمات فناوری اطلاعات با بانکداران چالش‏های جدی وجود خواهد داشت که نهایتاً هر دو سمت ضرر می‏ کنند. برخی مشکلات ریشه در بخش فناوری اطلاعات و بخشی در بافت بانکداری دارد، از این رو توجه به توسعه و ارتقای محصولات بانکی بدون توجه به این موضوع مهم ممکن نیست.

بانکداری در ایران برای پیوستن به بانکداری بین الملل نیازمند تغییرات و بهبودهایی است لذا حوزههای مورد نیاز اعمال تغییرات در شبکه بانکی کشور باید مشخص شوند تا برنامه ریزی قابل اتکایی برای روبه رو شدن با شرایط پس ازرفع تحریم ها داشته باشند. بدون شک رفع تحریم ها و فراهم شدن بستر جهانی شدن بانکداری، ضرورت هایی را برای بانکداری ایران به همراه دارد که میتوان حوزه های زیر را به عنوان مهمترین چالش ها و بارزترین نقاط نیازمند بهبود برای حضور در سطح بین المللی برشمرد:

۱.ضرورت رعایت استانداردهای بین المللی و قوانین نظارتی جهانی (استانداردهای کمیته بازل)، ۱.ضرورت ارتقای فناوری بانکی و زیرساختهای موجود،۳.ضرورت بازبینی در شبکه شعب و ساختار بانک،۴.ضرورت بازبینی و تکمیل قوانین و مقررات بانکی و تطبیق آن با مقررات بین المللی،۵.ضرورت ارتقای سطح دانش حرف های و توان کارشناسی شبکه بانکی،۶.ضرورت تقویت شاخص های بهره وری مالی و خدمت رسانی.

یکی از مسائل اساسی نظام بانکی کشور این است که فرایندهای اجرایی به صورت نظام مند وبراساس یک چارچوب جامع و یکپارچه مبتنی بر استانداردهای بین المللی طراحی و عملیاتی نشده است و برای رفت از وضعیت موجود لازم است فرایندهای اجرایی مورد بازنگری و بهینه سازی قرار گیرد. بطوری که امکان بهبود تعاملات درداخل هر بانک و در رابطه با نهاد نظارتی و همچنین مراودات بین المللی فراهم شود. تحقق این امر در یک بازه زمانی مناسب، ایجاب میکند که از چارچوبهای موفق مطرح و تجربه شده در صنعت بانکی بهره گیری شود.

یکی ازچارچوب های اطلاعاتی تجربه شده درسطح موسسات پولی ومالی بین المللی(IFW(Information framWork است که شرکت خدمات انفورماتیک به عنوان بازوی فنی بانکی مرکزی در زمینه فناوری اطلاعات با تهیه این دانش افزار، امکان بهره برداری ازآن را درکشور فراهم کرده است.

یکی از چارچوب های اطلاعاتی موفق ومطرح درصنعت بانکداری جهان Information framWork به اختصار IFW است. IFWیک چارچوب اطلاعاتی جامعه ویکپارچه شامل مجموعه ای از مدل های کسب وکار موسسات مالی مبتنی براستاناردهای بین الملی است که زیان مشترکی بین متخصصان کسب وکار وفناوری اطلاعات ایجاد می کند. این چارچوب درحوزه های توسعه وبهبود سامانه های بانکی ، یکپارچه سازی وپاسخگویی سریع به نیازهای مشتریان،برنامه ریزی راهبردی سازمان، بازمهندسی و بهینه سازی فرایندهای بانکی، طراحی وایجاد انبار داده های بانکی و تدوین مدل یکپارچه کسب وکار بانکداری توسط متخصصان صنعت مالی وتحلیلگران سیستم کاربردارد.

مدل های کسب وکار IFW بیش از ۸۰ درصد فرایند های کسب وکار مالی را پوشش می دهد.این مدل قابلیت سفارش سازی وتوسعه برای پوشش نیازهای یک بانک خاص را دارد. همچنین IFWبرپایه مدیریت کسب وکارBusiness Process Management) BPM) و معماری سرویس گر Service Oriened Architecture) SOA) ایجاد شده است.

این چارچوب شامل ۳ مدل اطلاعاتی، فرایندی ویکپارچه سازی است. مدل اطلاعاتی برای فراهم کردن محتوای داده ای بانکی برای پرداختن به حوزه هایی مانند اطلاعات در سطح سازمان با هدف تعیین محدوده وتعریف اصطلاحات کسب وکار ومدل فرایندی برای فراهم کردن محتوای فرایندهای بانکی به منظور پرداختن به حوزه هایی مانند مهندسی مجدد فرایند های کسب وکار با هدف تحلیل بعضی فرایندهای کسب وکار با قابلیت استفاده مجدد مورد استفاده قرار میگیرد. مدل یکپارچه سازی نیز برای فراهم آوری محتوای خدمات کسب وکار بانکی به منظور پرداختن به حوزه هایی مانند سرویس گرا با هدف تحلیل وطراحی خدمات با قابلیت استفاده مجدد انجام می گیرد.

باید اضافه کرد که ایجاد زیر ساخت لازم برای ارائه خدمات بانکداری چابک و هوشمند درحداقل زمان وهزینه باکارایی واثربخشی بالا واجرای پروژه های بانکی با استفاده از قابلیتهای طراحی تجربه شده، ارائه دید جامع نگر درزمان طراحی فرایند ها، سهولت درتطبیق فعالیت های بانکی با قوانین، مقررات ودستور العمل ها، تسریع درطراحی وپیاده سازی داده های عملیاتی درسطح سامانهه ای بانکی از جمله مزایای اجرای چارچوبIFW است. براساس بازخوردهای بسیاری از موسسات ارائه دهنده وخدمات مالی توسعه یافته٬ این چارچوب به صنعت بانکی محدود نشده وپس از آن با توجه به فعالیت در معماری سایر حوزه های کسب وکار از جمله خرده فروشی وبیمه نیز توسعه پیداکرده است٬از این رو به عنوان اولین وجه تمایز این چارچوب میتوان به جامعیت و تجربه عملیاتی آن درصنعت مختلف مانند مخابرات ،بیمه وخرده فروشی اشاره کرد.

در IFW نمای سازمان،کسب وکارفنی به صورت مجزا تعریف و این سه نما به دلیل آن که بهره برداری وماهیت تغییر هر نما متفاوت از نمای دیگر است وعلاوه براین تولید مدلها نیز تسهیل میشود٬ همچنین می توان مدل های عمومی رادر سطح صنعت تعریف و ایجاد کرد و از طرفی IFW به گونه ای طراحی شده است که توانایی بهره برداری توسط گروه مختلف طراحان ساختار سازمانی و توسعه دهندگان مهارت ها، تحلیل گران کسب وکار وفعالان در حوزه زیر ساخت های فنی را داشته باشد.

IFW به عنوان یک چارچوب اطلاعاتی می تواند توسط بانکها وموسسات اعتباری بانک مرکزی وشرکت های نرم افزاری فعال در حوزه بانکداری مورد استفاده قرار گیرد.

پروژه سامانه نظارت الکترونیکی بانک ها به اختصار سناب نقطه آغاز رویکرد به IFW در شرکت خدمات انفورماتیک است٬هدف از این پروژه استانداردسازی فرآیندهای بانکی٬ تجمیع داده های بانکی و نظارت برآن تعریف شده و مدل جامع انبار IFW در تجمیع داده های بانکی به کار میآید.

این پروژه منطبق با دستو العمل شفافیت وتمرکز اطلاعات بانکی مصوبه پنجاهمین مجمع بانک مرکزی تعریف شده که بانک ها وموسسات اعتباری را مکلف کرده تا تمامی داده های مربوط به عملیات بانکی خود اعم از جذب سپرده ها، اعطای تسهیلات و ارائه انواع خدمات بانکی به صورت ریالی و ارزی را منحصرا در یک سامانه بانکی یکپارچه ثبت، پردازش و نگهداری کنند٬در این پروژه داشبوردهای مدیریتی- نظارتی مربوط به اطلاعات ارسالی بانک ها طراحی وبه بانک مرکزی تحویل شد.

از اینرو ارتقای وضعیت موجود بانکداری درداخل وهمچنین منطبق ساختن آن با رویه های موجود بانکداری جهانی به ویژه درشرایط پس از تحریم ایجاب میکند که رویه ها و فرایندهای بانکی موجود به منظور سهولت٬ سادگی٬ سرعت بخشی ویکپارچگی آنها مطابق با استاندارد های بین المللی موردبازنگری اساسی قرار گیرد.علاوه براین پشتیبانی مدیریت ارشد بانک ها از باز طراحی فرایندهای کسب وکار بانک وخدمات ارائه شده به مشتریان بر اساس چارچوب IFW و پشتیبانی از الزام به رعایت مقررات والزامات بانکداری بین المللی ضرورت دارد.

کاهش تعاملات ارزی، افزایش نرخ ارز، تورم و مطالبات معوق، سودآوری بانک ها با چالش جدی مواجه شده و لغو تحریم های مالی و نفتی فرصت های جدیدی را برای بانک ها ایجاد خواهد کرد تا با برنامه ریزی مناسب جهت بهره برداری از این فرصت ها٬ تاثیر بسزایی درافزایش سودآوری بانک ها داشته باشند. یکی از فرصت ها گسترش فعالیت بانکداری درخارج از کشور درحوزه اقتصاد کلان است که باعث افزایش تجارت بین المللی، افزایش توان مالی پروژه ها و افزایش رشد اقتصادی کشور شده و برای بانک های کشور که درصدد افزایش منابع، افزایش سودآوری وکاهش ریسک هستندکه یک ضرورت اجتناب ناپذیر خواهد بود.

برخی از این استراتژی ها در بانک ها برای رسیدن به اهداف فوق عبارتند از:

۱.استراتژی عبور از مرزها،۲ .افزایش تعداد شعب درکشورهای خارجی ،۳.جذب مشتریان وشرکای خارجی آنها،۴جذب مشتریان کشورهای طرف تجاری عمده.

لذا بهترین راه گسترش بانکداری درخارج٬ شروع از مشتریان فعلی است و با این حال فعالیت این بانک ها محدود به مشتریان داخل نیست بلکه برای جذب سرمایه گذاران برنامه گسترده ای تدارک دیده اند که از جمله می توان به استراتژی گسترش نفوذ در منطقه، جذب وبکارگیری نخبگان بانکی از بانکهای بزرگ دنیا، گسترش بانکداری تجاری، ادغام با بانک های بزرگ منطقه، افزایش ارتباط استراتژیک با بانکهای کشورهای منطقه اشاره کرد.

فرصت ها وتهدیدات پس از لغو تحریم ها

الف- فرصت ها

۱.مشارکت برند های جهانی،کاهش هزینه های تامین،تولید برای صادرات مشترک،دسترسی به بازارهای جدید.

ب- تهدیدات

۱.اقبال عمومی به برند های جهانی، توان اقتصادی بالاتر٬ انعطاف پذیری بالای ، تکنولوژی بالاتر ، محدودیت مالی کمتر ،ا ستراتژی های کار آمد وصبر وتحمل بیشتر رقبا است.

۲.محدودیت بالاتر برند رقبا، حقوق انحصاری رقبا، تنوع روز آمد محصولات رقبا، حقوق انحصاری رقبا

در انتها بحث تاکید میکنم بخش بانکی کشور در توسعه و به کارگیری تکنولوژی های اطلاعات درکشور پیشتاز است لذا با به کارگیری تکنولوژی های جدید( فناوری های نوین) در عرصه کسب وکار باید مدل هایی طراحی شود که در شرایط محیطی مختلف کارایی لازم را داشته باشند. درهمین راستا استقاده ازمدیریت کیفیت جامع، مهندسی کسب وکار وتفکر سیستمی به همراه توسعه نرم افزار های کاربردی، یکپارچه سازی سیستم ها، معماری سرویس گرا، مدیریت گردش کار ومدیریت تراکنش های اطلاعاتی با رعایت استاندارد های بین المللی درحوزه فرایندهای بانکی سبب ایجاد تحول نوآوردرمدل کسب وکار با مزیت رقابتی پایدار درعرصه صنعت بانکداری جهانی میشود.این مدل کسب و کار ابزاری است که سازمان و بنگاه تجاری به وسیله آن می تواند درآمد و سود به دست آورد. گستردهبودن شبکه ارتباطی بزرگترین مزیت رقابتی در برابر رقبای داخلی است و توسعه بانکداری بین المللی به رونق کسب وکار بانک ها ورشد اقتصاد ایران کمک می کند.

تاریخ خبر: ۱٣۹٤/٠۹/٠٨

اخبار مرتبط

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!