پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

کاخ سفید جزئیات اجرایی توافق ژنو را منتشر کرد

بازگشت دارایی‌های بلوکه شده ایران در قسط‌های 450 و 550 میلیون دلاری

نیوزبانک - کاخ سفید خلاصه ای از مراحل اجرایی شدن کلیک توافق هسته ای ژنو میان ایران و گروه ۵+۱ را در اختیار سناتورهای کنگره آمریکا قرار داده است.

کاخ سفید خلاصه ای از مراحل اجرایی شدن کلیک توافق هسته ای ژنو میان ایران و گروه ۵+۱ را در اختیار سناتورهای کنگره آمریکا قرار داده است.

به گزارش پایگاه خبری نیوزبانک ، بی بی سی گزارش داد: جزئیات اجرایی توافق ژنو که نسخه ای از آن روز پنجشنبه (۱۶ ژانویه - ۲۶ دی) روی وبسایت موسسه صلح کنگره آمریکا قرار گرفته، نشان می‌دهد در ماه‌های آینده بیش از ۴ میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه شده ایران در قسط‌‌های ۵۵۰ و ۴۵۰ میلیون دلاری در برابر تعهد ایران به مفاد این توافق به تهران منتقل می‌شود.

همزمان نشانه‌هایی وجود دارد که پس از دیدار چهارشنبه شب (پانزدهم ژانویه) باراک اوباما، رئیس جمهوری با سناتورهای دمکرات کنگره آمریکا، حمایت‌ها از طرح تحریم‌های جدید علیه ایران که توسط تعدادی از سناتورها مطرح شده بود، کاهش یافته است. اوباما تهدید کرده بود چنین طرحی را در صورت نصویب وتو خواهد کرد.

توافق ژنوکه از آن به عنوان "برنامه اقدام مشترک" یاد می‌شود، در پی مذاکرات ایران و شش قدرت جهانی شامل آمریکا، انگلیس، چین، روسیه، فرانسه و آلمان در ۳ آذر (۲۴ نوامبر) به دست آمد.

بر اساس متنی از این توافق که پیش تر در رسانه‌ها منتشر شده بود، قرار است ایران به مدت شش ماه بعضی از برنامه‌های اتمی خود را محدود و امکان بازرسی گسترده‌تر را فراهم کند و طرف مقابل نیز از وضع تحریم‌های جدید علیه جمهوری اسلامی ایران خودداری ورزد و از فشار تحریم‌ها در بعضی زمینه‌ها بکاهد.

در متن منتشر شده جدید ادعا شده است که ایران متعهد است پس از انتشار گزارش جدید آژانس بین المللی انرژی اتمی که قرار است روز ۲۰ ژانویه (۳۰ دی) اعلام شود و آخرین جزئیات درباره برنامه هسته ای ایران را مورد اشاره قرار خواهد داد، تمامی فعالیت‌های خود در ارتباط با غنی سازی ۲۰ درصدی را متوقف کرده و همزمان عملیات "رقیق سازی" نیمی از ذخیره اورانیوم ۲۰ درصدی خود را آغاز کند.

ایران هنوز به جزئیات منتشر شده از سوی کاخ سفید واکنشی نشان نداده اما پس از پایان دور اخیر مذاکرات کارشناسی ایران و کشورهای ۱+۵ در هفته گذشته (۲۰ دی)، دو طرف از نتایج آن ابراز رضایت کرده‌اند و گفتند در این باره به توافقی رسیده‌اند که باید در پایتخت این کشورها هم تایید شود.

همچنین بنابر این متن، ایران متعهد می شود تا ساخت سانتریفیوژهای جدید را متوقف کند و تلاشی برای جایگزین کردن سانتریفیوژهای جدید با آنها که از کار افتاده اند نکند.

در ادامه این متن هم ایران باید متعهد شود که برای شفاف سازی هر چه بیشتر و اثبات اجرایی شد تعهدات اقدام کند و راهکارهای در نظر گرفته شده برای عملی شدن گام به گام این توافق‌نامه را به اجرا گذارد.

در برابر اعضای گروه ۵+۱ متعهد شده اند: تحریم ها علیه صادرات محصولات پتروشیمی و واردات محصولات مربوط به صنعت خودروسازی ایران را معلق کنند؛ تحریم‌ها علیه خریدو فروش طلا و فلزات گرانبها توسط ایران در بازار جهانی را با شرایطی لغو کنند؛ لغو محدودیت ها برای تامین و واردات قطعات یدکی هواپیماهای مسافربری؛ توقف تلاش‌ها برای کاهش خرید نفت ایران در بازارهای جهانی؛ تسهیل مجاری بانکی و مالی برای انتقال ارز به خارج از ایران و برای مواردی چون ارزهای دانشجویی یا خرید دارو؛ اصلاح ساز و کارهای اتحادیه اروپا در ارتباط با مجوز پرداخت‌ها و گردش مالی؛ و همچنین پرداخت حدود چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار از درآمدهای بلوکه شده ایران در طی شش ماه زمان اجرایی توافق نامه ژنو.

جزئیات لغو تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران

در همین حال، وال استریت ژورنال طی گزارشی از جزئیات لغو تحریم های اتحادیه اروپا علیه ایران که قرار است از دوشنبه عملیاتی شود نوشت آزاد شدن ارائه خدمات بیمه ای برای ارسال محموله های نفتی ایران و ۱۰ برابر شدن سقف انتقال پول به ایران از این جمله است.

در گزارش وال استریت ژورنال آمده است: براساس توضیحات ارائه شده از سوی مقامات اتحادیه اروپا،کاهش تحریم های اتحادیه اروپا علیه ایران که از روز دوشنبه به اجرا گذاشته می شود، گروه کوچکی از صنایع اروپایی از جمله صنعت بیمه و صنعت فلزات گرانبها را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

شرکت های اروپایی اکنون اجازه خواهند داشت خدمات حمل و نقل و بیمه ای برای محموله های نفتی ایران به مقصد 6 کشور مشتری نفت این کشور یعنی هند، چین، ژاپن، کره جنوبی، ترکیه و تایوان، ارائه کنند.

بر اساس توافق ژنو، این کشورها اجازه یافته اند، میزان خرید نفت خود از ایران را در همین سطح فعلی حفظ کنند.

در صورتی که آژانس بین المللی انرژی اتمی تایید کند که ایران طبق توافق اقدام به محدود کردن برخی از ابعاد برنامه هسته ای خود کرده، توافق منعقده بین ایران و شش قدرت جهانی از روز دوشنبه اجرایی خواهد شد. دیپلمات های غربی می گویند، انتظار دارند آژانس صبح دوشنبه اقدامات انجام شده از سوی ایران را تایید کند.

در این صورت، وزرای خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل رسما مجوز کاهش تحریم ها را امضا خواهند کرد. دو طرف امیدوارند در طی دوره شش ماهه اجرای این توافق، بتوانند مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی را پیش ببرند.

به گفته مقامات اتحادیه اروپا، توافق موقت فعلی همچنین به شرکت های اروپایی اجازه می دهد، محموله های پتروشیمی از ایران بخرند، وارد کنند، بیمه نمایند و انتقال دهند، اقداماتی که تا کنون ممنوع بود. تحریم تجارت طلا و فلزات گرانبها علیه ایران نیز به حالت تعلیق در خواهد آمد.

مقامات اروپایی گفتند، قصد دارند تحریم ها در زمینه کالاهایی را که مستلزم انجام تراکنشن های مستقیم می باشد کاهش دهند. اما بطور مثال، تکمیل عملیات خرید تجهیزات سنگین ممکن است ماه ها به طول بینجامد و چنین معاملاتی در توافق ژنو قید نشده اند.

تحریم ها در زمینه انتقال پول به ایران نیز کاهش خواهد یافت. انتقال پول برای اهداف شردوستانه بدون کسب مجوز در حال حاضر به 100 هزار یورو محدود شده است و افراد نیز می توانند تنها مبلغ 40 هزار یورو به ایران پول ارسال کنند. این تراکنش ها نمی توانند از طریق بانک های تحت تحریم انجام بگیرند.

بر اساس توافق ژنو رقم مجاز برای این انتقال ها و انتقال های مشابه 10 برابر خواهد شد.

همچنین، ایران اجازه خواهد داشت به 4.2 میلیارد دلار از دارایی هایش که پیش از این در بانک های خارجی بلوکه شده بود، دسترسی پیدا کند و تا زمانی که تحریم های دیگر را نقض نکرده است، از این پول در داخل سیستم مالی اتحادیه اروپا استفاده کند.

مقامات اتحادیه اروپا می گویند، با صنایع مرتبط در ارتباط اند تا آنها را در مورد مقررات جدید و مجازات های سختگیرانه نقض تحریم های پابرجا توجیه کنند.

مقامات اروپایی همچنین گفتند، اگر توافق ژنو به به دلیل نقض عهد ایران زیرپا گذاشته شود، رژیم تحریم های قبلی مجددا فعال خواهد شد.

متن کامل جزئیات منتشرشده از سوی کاخ سفید آمده است:

خلاصه تفاهمات فنی مربوط به اجرای طرح اقدام مشترک در مورد برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران

روز 12 ژانویه 2014 گروه 1+5 و ایران به تفاهمی فنی در مورد طرح اقدام مشترک که از روز 20 ژانویه اجرایی می‌شود، دست یافتند.

طرح اقدام مشترک اولین بار در حدود یک دهه اخیر است که جمهوری اسلامی انجام اقداماتی مشخص برای توقف پیشرفت برنامه هسته‌ای خود را پذیرفته، جنبه‌های کلیدی این برنامه به عقب بازگشته و دسترسی بی‌سابقه‌ای برای انجام بازرسی‌های بین‌المللی ایجاد شده است. تفاهمات فنی نحوه اجرا و راستی‌آزمایی مفاد طرح اقدام مشترک و همچنین زمانبندی اجرای این مفاد را مشخص کرده است. به طور مشخص، تفاهمات فنی اقداماتی را که ایران برای محدود کردن توان غنی‌سازی خود در نطنز و فردو انجام می‌دهد و همچنین محدودیت‌های تحقیق و توسعه محافظت‌شده؛ اقداماتی که ایران برای اجرای تعهدتش مبنی بر عدم سوخت‌گذاری رآکتور اراک یا نصب قطعات باقی‌مانده رآکتور انجام می‌دهد؛ و اقداماتی که ایران انجام می‌دهد تا آژانس‌ بین‌المللی انرژی اتمی ساده‌تر بتواند اجرای کامل تعهدات از سوی ایران را راستی‌آزمایی و تأئید کند، مشخص می‌کند. این تفاهمات همچنین اقدامات متقابلی را که 1+5 و اتحادیه اروپا انجام می‌دهند، مشخص کرده است.

از حالا تا روز 20 ژانویه (30 دی) ایران، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایالات متحده و شرکای بین‌المللی ما گام‌های باقی‌مانده برای آغاز به هنگام طرح اقدام مشترک را برخواهند داشت.

تعهدات اجرایی ایران

روز 20 ژانویه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وضعیت کنونی برنامه هسته‌ای ایران به خصوص برنامه غنی‌سازی اورانیوم و رآکتور اراک را گزارش خواهد کرد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنین چندین گام مشخص را که ایران متعهد شده در یا تا روز اول اجرا بردارد، گزارش خواهد کرد. این گام‌ها عبارتند از:

تعلیق تولید اورانیوم با غنای‌ نزدیک به 20درصد و ناتوان‌سازی پیکربندی‌ آبشارهای سانتریفیوژی که ایران از آن برای تولید این اورانیوم استفاده می‌کرد.

آغاز رقیق‌سازی نیمی از ذخیره اورانیوم با غنای نزدیک به 20درصد که در غالب هگزافلوراید است و ادامه تبدیل باقی‌مانده ذخایر به اکسید به نحوی که برای امکان غنی‌سازی بیشتر آن وجود نداشته باشد.

علاوه بر این، در راستای طرح اقدام مشترک، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تائید خواهد کرد که ایران:

در حدود نیمی از سانتریفیوژهای نصب‌شده در نطنز و 3 چهارم سانتریفیوژ‌های نصب شده در فردو از جمله تمام سانتریفیوژ‌های نسل جدید، غنی‌سازی انجام ندهد.

تولید سانتریفیوژ را به تعدادی که برای جایگزینی ماشین‌های آسیب‌دیده نیاز دارد محدود کند، به نحوی که ایران در دوره 6 ماه آینده قادر به انباشت سانتریفیوژ نباشد.

تاسیسات غنی‌سازی جدید نسازد.

از فعالیت‌های تحقیقات توسعه غنی‌سازی فعلی فراتر نرود.

در راکتور اراک سوخت‌گذاری نکرده و آن را عملیاتی نکند.

تولید یا آزمایش بیشتر سوخت برای راکتور اراک را تعلیق کند.

هیچ قطعه جدیدی در راکتور اراک نصب نکند.

سوخت یا آب سنگین به سایت راکتور اراک منتقل نکند.

تاسیسات قادر به بازفرآوری احداق نکند. ایران بدون بازفرآوری قادر به استخراج پلوتونیوم از سوخت مصرف‌شده نخواهد بود.

ایران همچنین به برنامه زمانی‌ای برای انجام اقدامات مشخص در طول دوره 6 ماهه، متعهد شده است. این اقدامات عبارتند از:

تکمیل رقیق‌سازی نیمی از ذخایر هگزافلوراید اورانیوم با غنای 20درصد در طول 3 ماه و تکمیل تبدیل باقی‌مانده این ذخایر به اکسید طی 6 ماه.

محدودیتی بر میزان مجاز ذخایر اورانیوم با غنای تا سقف 5درصد در پایان دوره 6 ماهه.

مکانیزم‌های اجرایی

برای کسب اطمینان از اجرای تعهدات از سوی ایران، تنها آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است که همراستا با ایفای نقش بازرسی در ایران، مسئولیت راستی‌آزمایی و تائید کلیه اقدامات وابسته به (مسائل) هسته‌ای را بر عهده خواهد داشت. علاوه بر این، اتحادیه اروپا، 1+5 و ایران کمیسیون مشترکی را برای همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جهت نظارت اجرای طرح اقدام مشترک، ایجاد خواهند کرد. کمیسیون مشترک همچنین در جهت تسهیل رفع نگرانی‌های سابق و کنونی مربوط به برنامه هسته‌ای ایران، با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری خواهد کرد.

کمیسیون مشترک متشکل خواهد بود از کارشناسان اتحادیه اروپا، 1+5 و ایران که دستکم به صورت ماهانه گردهم می‌آیند تا اجرای طرح اقدام مشترک و هر مسئله دیگری را که ممکن از پیش آید، بررسی کنند. هر تصمیمی که بر اساس بحث‌های صورت‌گرفته در این جلسات نیاز به اتخاذ باشد، به مدیران سیاسی اتحادیه اروپا، 1+5 و ایران ارجاع خواهد شد.

شفافیت و نظارت

ایران بر اساس طرح اقدام مشترک متعهد شده است که شفافیت بیشتر و بی سابقه‌ای را در مورد برنامه هسته‌ای خود فراهم کند، از جمله از طریق بازرسی‌های سرزده بیشتر و در دفعات بیشتر و همچنین گسترش اطلاعات ارائه شده به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی.

از این پس تاسیسات غنی‌سازی ایران در نطنز و فردو بر اساس طرح اقدام مشترک تحت دسترسی روزانه بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار خواهند داشت. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در حال بروز رسانی روش‌هایی هستند که به بازرسان آژانس اجازه می‌دهد اطلاعات نظارتی را به صورت روزنامه مورد بررسی قرار دهند تا از این طریق فرآیند تشخیص هرگونه عدم تطابق از سوی ایران، کوتاه‌تر شود. علاوه بر این، این تاسیسات تحت گستره‌ای از دیگر بازرسی‌های فیزیکی از جمله بازرسی‌های اعلام‌شده و از پیش اعلام نشده، خواهند بود.

رآکتور اراک و تاسیسات وابسته به آن دستکم به طور ماهانه تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار خواهند داشت. که این به معنی افزایش نظارت از میزان کنونی هر 3 ماه یک بار یا بیشتر است.

ایران همچنین موافقت کرد که برای اولین بار موارد زیر را ارائه کند:

اطلاعات طراحی بلندمدت راکتور اراک

آمارهایی که تائید کند تولید سانتریفیوژها تنها به جایگزینی ماشین‌های آسیب‌دیده اختصاص یافته

 اطلاعاتی که امکان دسترسی مدیریت‌شده به کارگاه‌های مونتاژ سانتریفیوژ‌ها، کارگاه‌های تولید روتور سانتریفیوژ و تاسیسات ذخیره‌سازی و معدن‌های اورانیوم و سنگ‌شکن‌ها را فراهم کند.

این اقدامات نظارت توسعه‌یافته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را قادر می‌سازد تا به صورت ماهانه گزارشی از وضعیت اجرای تعهدات از سوی ایران به کمیسیون مشترک ارائه کند. جامعه بین‌الملل نیز قادر می‌شود تا سریعتر هرگونه گریز یا انحراف مواد به یک برنامه سری را شناسایی کند.

۱+۵ و اتحادیه اروپا چه کارهایی باید انجام دهند

به عنوان بخشی از این گام اولیه، گروه ۱+۵ و اتحادیه اروپا به طور محدود، موقت و هدفمند تسهیلاتی برای ایران در نظرمی‌گیرند. ارزش کل این تسهیلات بین ۶ تا ۷ میلیارد دلار است که بخش کوچکی از ۱۰۰ میلیارد دلار مبادلات تجاری ایران است که مسدود شده یا بر آن محدودیت اعمال شده است. بعضی از این آزادسازی از همان روز اول آغاز می‌شود و بقیه به صورت اقساطی طی ۶ ماه پرداخت می‌شود. این آزادسازی کاملا ساختارمند است؛ آنقدر که اغلب رژیم تحریمها از جمله تحریمهای کلیدی نفت، مهندسی تحریمهای مالی سرجایشان باقی خواهند ماند و تحریمها به شدت طی ۶ ماه آینده ادامه خواهد یافت.

همزمان که آژانس بین المللی انرژی اتمی تایید کند که ایران تعهداتش را اجرا می‌کند، گروه ۱+۵ و اتحادیه اروپا درعوض متعهد است گامهای زیر را در روز اول توافق اجرا کند؛

اجرای تحریم‌ها علیه صادرات پتروشیمی و واردات کالاها و خدمات مربوط به اتومبیل سازی و صنعت خودرو را تعلیق کنند.

صادرات و واردات طلا و دیگر فلزات گرانبها با اعمال محدودیت در دسترسی به دارایی‌های بلوکه شده ایران به حالت تعلیق در می‌آید.

مجوز تهیه قطعات یدکی از جمله خدمات بازرسی برای تامین سلامت پروازهای غیرنظامی ایران صادر می‌شود.

تلاشها برای کاهش بیشتر صادرات نفت ایران به ۶ کشوری که هنوز از ایران نفت می‌خرند متوقف می‌شود.

یک کانال مالی با هدف تامین هزینه‌های بشردوستانه ایجاد می‌شود و ایران اجازه می یابد تعهدات مالی خود در قبال سازمان ملل و دانشجویان خارجی خود را پرداخت کند.

آستانه روندهای داخلی اتحادیه اروپا برای دسترسی به تراکنشهای مالی تعدیل می‌شود.

گروه ۱+۵ و اتحادیه اروپا همچنین متعهد هستند که گامهای مشخصی برای تسهیل دسترسی ایران به ۴.۲ میلیارد دلار از دارایی‌های خود در فواصل منظم در طول این ۶ ماه فراهم کنند.

اقساط طبق برنامه ریزی زیر به ایران پرداخت می‌شود، منوط به اینکه آژانس اجرای کامل تعهدات ایران را تایید کند؛

قسط اول، اول فوریه، ۵۵۰ میلیون دلار

اول مارس، ۴۵۰ میلیون دلار، منوط به اینکه آژانس تایید کند ایران نیمی از ذخایر اورانیوم ۲۰ درصد خود را رقیق کرده باشد.

هفتم مارس، قسط دوم، ۵۵۰ میلیون دلار

دهم آوریل، قسط سوم، ۵۵۰ میلیون دلار

۱۵ آوریل، ۴۵۰ میلیون دلار منوط به اینکه آژانس تایید کند که ایران کل ذخایر اورانیوم ۲۰ درصد خود را که قرار بود رقیق کند را به اتمام رسانده باشد.

۱۴ مه، قسط چهارم، ۵۵۰ میلیون دلار

۱۷ ژوئن، قسط پنجم، ۵۵۰ میلیون دلار

۲۰ جولای، ۵۵۰ میلیون دلار، قسط ششم در روز صد و هشتادم، منوط به اینکه آژانس تایید کند که ایران همه تعهدات خود را اجرا کرده است.

راه حل جامع

با اجرای این طرح، ما پیشرفت محسوسی خواهیم کرد. ما سپس بر روی راه حل جامع که همه نگرانیهای ما درباره برنامه هسته‌ای ایران را مرتفع سازد کار می‌کنیم. کمی بعد از اجرای برنامه اقدام مشترک که از روز ۲۰ ژانویه اجرایی می‌شود، آمریکا با شرکای گروه ۱+۵ خود رویکرد خود برای راه حل نهایی را تعیین خواهد کرد.

با توجه به راه حل جامع، هیچ چیز مورد توافق قرار نگرفته تا اینکه درباره همه چیز توافق شود. در اینکه راه سختی در پیش است شکی نیست اما ما به خاطر امنیت ملی خود و صلح و ثبات جهانی زمان آن است که به دیپلماسی یک فرصت دوباره بدهیم.

تاریخ خبر: ۱٣۹۲/۱٠/۲٨

اخبار مرتبط

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!