پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

یادداشت مدیرعامل بانک انصار در مورد بانکداری اسلامی

بانکداری اسلامی به ساختار پولی و مالی ای اطلاق می شود که فعالیت هایش مطابق باقوانین وشریعت اسلامی است وخدمات آن براساس قوانین معاملات اسلامی ویا فقه معاملات اجرا می شود. ﺑﺎﻧﮑﺪاری اﺳﻼﻣﻰ ﺑﺮﻣﺒﻨﺎی اﺻﻞ تقبل ریسک ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮ سرمایه گذاری در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺣﻘﯿﻘﻰ اﻗﺘﺼﺎد ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﻫﻤﯿﻦ اﻣﺮ آن را از ﺑﺎﻧﮑﺪاری متعارف ربوی ﻣﺘﻔﺎوت می کند

بانکداری اسلامی به ساختار پولی و مالی ای اطلاق می شود که فعالیت هایش مطابق باقوانین وشریعت اسلامی است  وخدمات آن براساس قوانین معاملات اسلامی ویا فقه معاملات اجرا می شود. ﺑﺎﻧﮑﺪارى اﺳﻼﻣﻰ ﺑﺮﻣﺒﻨﺎى اﺻﻞ تقبل ریسک ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮ سرمایه گذاری در ﺑﺨﺶ ﻫﺎى ﺣﻘﯿﻘﻰ اﻗﺘﺼﺎد ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻣﻰ ﮐﻨﺪ و ﻫﻤﯿﻦ اﻣﺮ آن را از ﺑﺎﻧﮑﺪاري متعارف ربوی ﻣﺘﻔﺎوت می کند.

 

ﻣﺒﻨﺎى ﺑﺎﻧﮑﺪارى اﺳﻼﻣﻰ، ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻮدن ﻣﺴﯿﺮ ﻣﺼﺮف ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ این روند و درمواردی تسهیم سودوزیان وبه طورکلی تقبل ریسک به دلیل ورود به منابع پولی آن به بخش واقعی اقتصاد بوده و ﺑﺮاﯾﻦ اﺳﺎس، درﺑﺎﻧﮑﺪارى اﺳﻼﻣﻰ، وﺟﻮه ﺳﭙﺮده ﮔﺬاران ﻃﺒﻖ ﻣﻮازﯾﻦ ﺷﺮﻋﻰ وﺣﻘﻮﻗﻰ ودر ﻗﺎﻟﺐ ﻋﻘﻮد ﻣﻌﯿﻦ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬارى ﻣﻰ ﺷﻮﻧﺪ. این نوع سرمایه گذاری از آن رو بر دادوستدهای ربوی و متعارف ترجیح دارد که ریسک پذیری در فعالیت های اقتصادی را به عنوان عامل پیش برنده امور اقتصادی و تجاری، مقرون به صرفه کرده و مانع کاهش میل به سرمایه گذاری از سوی قرض گیرندگان و کارآفرینان می شود

 

افزون براین ها، بانکداری اسلامی انواع گوناگونی از رویه های مالی را برای رونق اقتصادی و امور فایننس مدنظرقرار داده که بانکداری متعارف از آن ها محروم ویا غافل بوده است. مهم ترین عنصر بانکداری اسلامی قرض الحسنه است که عاملی درجهت نزدیک شدن به رونق و عدالت اقتصادی، ریشه کن شدن فقر، ترویج اعتماد عمومی، بزرگداشت منزلت انسانی بوده و ده ها سودمندی اقتصادی و اجتماعی برآن مترتب است. همچنین بانکداری اسلامی با عقودگوناگونی مانند مضاربه، مشارکت مدنی وحقوقی، فروش اقساطی، معاملات سلف، اجاره به شرط تملیک؛  استصناع، اوراق صکوک اجاره، جعاله، مزارعه، مساقات و خرید دین، مرابحه، وکالت، سلم، وديعه با ضمانت، استجرار، فروش پول نقدی معین و مشخص به مثل آن به صورت کلی در ذمه و مانند آن، موجب رواج تجارت و توسعه اقتصادی و گشایش عرصه های مختلف تجاری می گردد.

 

ازسوی دیگر بانکداری اسلامی جنبه های سلبی بسیار اثرگذاری دارد که براساس آن ها محیط تجارت و دادوستدهای مالی و فایننس به مکانی تجاری ودر عین حال با رویکرد ارزشی تبدیل می شوند که درآن  سعی می شود هرگونه پلیدی و ناپاکی مالی دور گردد. در این ساختار هرگونه معاملات مبتنی بر ربا، ارتشا، تلبیس، پولشویی، سرمایه گذاری های غیرقانونی و تولید محصولات و اجناس حرام، روابط اقتصادی مغایر با اخلاق اسلامی، احتکار، سوداگری، قمار، فساد و فحشا و هرمعامله دیگری که به زیان مسلمانان و وهن اسلام و تقویت ساختار و اندیشه ربوی بینجامد، رد می شود.

 

در بانکداری اسلامی، بانک به عنوان واسطه میان صاحبان سپرده و گیرندگان تسهیلات، طبق قرارداد، درآمدی غیرثابت دریافت می‌کند. دریافت هزینه‌ای اندک از وام گیرندگان و ضمانت اصل سپرده‌های مشتریان خدمتی و مسئولیتی اجتماعی است که درعین درآمدزایی دارای تأثیرات و امتیازات غیرمادی نیزمی باشد. این هزینه ثابت، با صرفنظر از سود و زیان فعالیت، جزو هزینه‌های جاری گیرندگان تسهیلات منظور می‌شود. دراین خصوص می توان گفت که به طورکلی با دادن اعتبارات کوتاه مدت به مؤسسات مختلف، دوگونه درآمد کسب می‌ شود؛ یکی درآمد‌‌هایی به عنوان «مزدکارهای دفتری اعتبار دادن» که نوعی حق الثبت به حساب می‌آید؛ نوع دیگر، دریافت ودیعه مدت داری که پس از سررسید، صاحب اعتبار مقید می‌شود آن را در اختیار بانک قراردهد و بانک باسپردن این ودیعه نزد بانک های داخل یا خارج، می‌تواند از سود حاصل از آن استفاده کند. بانک همچنین از سهم سودنسبی، از موجودی‌های دیداری و نیز سرمایه‌ای شرکای خود بهره برداری می‌کند و درقبال خدمات بانکی، مثل انتقال وجوه از یک شهر به شهر دیگر، از مشتریان خود کارمزد می‌گیرد.

 

یکی دیگر از دستاوردهای بزرگ بانکداری اسلامی توجه به زمینه های واقعی عقدقرارداد و پرهیز ازهرگونه واقع گریزی و انتظارات بیهوده و مطالبه سودهای نامعقول است. نشانه این امر فرهنگ غنی دینی اسلام مبتنی بر  قناعت و دوری از تکاثر است که  فروشنده را از عقود مبتنی بر زیاده خواهی و انتظارات بیهوده برحذر می دارد. دراین رابطه می توان گفت که رکود اقتصادی و بحران اقتصادی ای که آمریکا دچار آن شد، نه تنها ناشی از تصمیمات نادرست اقتصادی بود، بلکه ریشه در ضعف های فرهنگی مادی گرایانه آن کشور نیز داشت. عدالت، انصاف، پرهیز از اسراف و تکاثر براساس فرامین الهی در زمره اصول لاینفک بانکداری اسلامی و حاکم بر عقود اسلامی است که موجب برکت و مانع رکود و سقوط ساختار اقتصادی می شود.

 

تحقیقات اخیر موسسات رتبه بندی غرب نشان می دهند که بانکداری اسلامی درحال رشد بوده وموسسات مالی اسلامی مسیر رشد را در این کشورها طی می کنند. بانكداران غربي که سالیان درازی را با پديده‌ بهره يا «ربا» در عرصه مالی و فایننس و رکودهای اقتصادی پی درپی سپری کرده اند با ظهور بانكداري اسلامي وباتوجه به رشد روزافزون آن چشم به آینده بانکداری اسلامی دوخته اند تا از رهگذر حضور در بازارهای پولی کشورهای اسلامی بتوانند سهم سود مناسبی را به خود اختصاص دهند. درنتيجه این پذیرش و باامید به نوآوری های موجود در بانكداري اسلامي چشم انداز هایی نویدبخش از شکوفایی هرچه بیشتر صنایع بانكي، مالي و تجاری پیش روی ما قرارگرفته است.

 

تقاضای فزاینده جهانی برای خدمات و ابزارهای مالی اسلامی، توسعه روزافزون صنعت بانکداری اسلامی را نشان می دهد. درحال حاضر تقاضا برای تأسیس بانک های اسلامی در سراسر دنیا رو به افزایش است وبراساس آمارهای موسسات خدمات مالی بریتانیا اندوخته صاحبان حساب هایی که خواستار تسهیلات بانکی مبنی بر قوانین شرع اسلام هستند از ۲۰۰ میلیارد دلار به ۵۰۰ میلیارد دلار افزایش یافته و هر ساله نیز حجم این اندوخته ها ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش می یابد.

 

باوجود این چشم اندازهای امیدبخش و غرورآفرین، بانکداری اسلامی را باید عرصه ای نوپا، سودآور و پاک دانست که نه تنها مهارت و تخصص در حوزه بانکداری و مالی را طلب می کند، بلکه آشنایی با مسایل شرعی و دینی و پرهیزگاری و باورهای قلبی و ملتزم بودن به اصول اسلامی همراه با نظریه پردازی های اقتصادی و بهره مندی از پژوهش های علمی از ضروریات آن است. امید است با چنین گنجینه هایی از معرفت و صلاح که ایرانیان به وفور ازآن ها بهره مندند، هرروز بیش از پیش از بانکداری ربوی فاصله گرفته و به سوی بانکداری اسلامی گام برداریم

تاریخ خبر: ۱٣۹۲/٠٦/۱٠
کلمات کلیدی :

اخبار مرتبط

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!