پایگاه خبری اقتصادی و تحلیلی نیوزبانک

جستجو

در گفت وگو با رئیس اتاق بازرگانی تهران

وابستگی شدید به بانک ها، مشکلات تولید را بیشتر کرده است

نیوزبانک-بسیاری از اختلافات برای این است که تولیدکننده با نرخ ارز 1226 تومانی گشایش اعتبار کرده ولی حالا که مواد اولیه را وارد کرده، محاسبات بانک ها با ارز 2450 تومانی است. همین اختلافات موجب شده تا بخش زیادی از کالاها و مواد اولیه مورد نیاز تولید در گمرک باقی بماند. این در کنار بدهی ها و سایر مسائل دیگر تولیدکننده با بانک هاست.

بسیاری از اختلافات برای این است که تولیدکننده با نرخ ارز 1226 تومانی گشایش اعتبار کرده ولی حالا که مواد اولیه را وارد کرده، محاسبات بانک ها با ارز 2450 تومانی است. همین اختلافات موجب شده تا بخش زیادی از کالاها و مواد اولیه مورد نیاز تولید در گمرک باقی بماند. این در کنار بدهی ها و سایر مسائل دیگر تولیدکننده با بانک هاست. به گزارش پایگاه خبری نیوزبانک: «تولید» به عنوان یکی از مهم ترین ارکان اقتصاد کشور، پس از اجرای فاز نخست قانون هدفمندی یارانه ها تا اندازه ای مهجور واقع شد که هنوز پس از گذشت بیش از 2 سال، صدای فریاد تولیدکنندگان به جایی نرسیده است. بسیاری معتقدند اتفاقاتی که در یک سال گذشته افتاد و آسیب هایی که با نوسانات نرخ ارز و مشکلات جابه جایی پول در بانک های بین المللی به بخش تولید وارد شد، آنقدر زیاد بوده که آسیب های اجرای نادرست فاز نخست هدفمندی یارانه ها را به دست فراموشی سپرده است. این در حالی است که یحیی آل اسحاق در گفت وگو با تهران امروز مشکل اصلی تولید را به بانک ها نسبت می دهد و معتقد است تا بانک مرکزی استقلال لازم در زمینه سیاست های پولی و مالی را پیدا نکند، مشکلات بخش تولید همچنان ادامه خواهد داشت. او معتقد است مشکلات بخش تولید با بانک ها امروزه به عمده ترین بخش مشکلات تولید تبدیل شده که دولت یازدهم باید هر چه زودتر راهکاری اساسی برای آن پیدا کند. بسیاری از تولیدکنندگان از شرایط موجود بر تولید ابراز ناراحتی و نارضایتی دارند. به نظر شما به عنوان کسی که هم تجربه کار در بخش دولتی را داشته و هم در بخش خصوصی حضور دارید، دلایل این نارضایتی ها چیست و برای رفع آنها چه باید کرد؟ با توجه به اینکه در کشور ما تولید بانک محور است، عمده مباحث صنعت و تولید هم با این بخش گره خورده است. مشکلات تولید در دو بخش کوتاه مدت و بلندمدت دسته بندی می شود که درگیری های امروز این بخش در بخش کوتاه مدت است. مسائل جاری تولید، بحث تامین سرمایه در گردش، تامین مواد اولیه، بوروکراسی حاکم بر مسائل اداری مربوط به تولید، ارز و نوسانات نرخ آن و چگونگی تعامل بین المللی برای تامین مواد اولیه و همچنین حمل ونقل کالاها مهم ترین مشکلات حوزه تولید در کشور ماست. اشاره کردید که در کشور ما عمده مباحث صنعت و تولید هم با بانک گره خورده است. آیا این اتفاق خاص کشور ماست یا در کشورهای دیگر هم چنین اتفاقی افتاده است؟ در کشور ما سرنوشت بخش تولید با نظام بانکی گره خوده و مشکلات عمده و عدیده ای برای این بخش ایجاد شده است. نخستین و مهم ترین مشکل این بخش به رابطه بانک ها با فعالان اقتصادی به ویژه در بخش تولید برمی گردد. پرداخت بدهی ها، تامین ریال برای کالاهای جاری و... مشکلات جدی بخش تولید با بانک هاست. این دلایل غیر از نوسانات نرخ ارز است. درست است؟ اختلافات نرخ ارز هم مشکلات زیادی برای تولیدکننده ایجاد کرده است. بسیاری از اختلافات برای این است که تولیدکننده با نرخ ارز 1226 تومانی گشایش اعتبار کرده ولی حالا که مواد اولیه را وارد کرده، محاسبات بانک ها با ارز 2450 تومانی است. همین اختلافات موجب شده تا بخش زیادی از کالاها و مواد اولیه مورد نیاز تولید در گمرک باقی بماند. این در کنار بدهی ها و سایر مسائل دیگر تولیدکننده با بانک هاست. مسئله دوم رابطه بانک ها با بانک مرکزی است. آثار و عواقب مشکلاتی که در این بخش وجود دارد هم در نهایت به بخش تولید برمی گردد. بانک ها تعهداتی را بر اساس نرخ ارز مرجع برای مشتریان شان پیش بینی کرده اند اما حالا بانک مرکزی ارز مرجع را در اختیار آنها قرار نمی دهد و آنها هم نمی توانند به تعهدات شان رسیدگی کنند. همین امر موجب ایجاد یکسری اختلاف ها بین بانک ها و بانک مرکزی می شود. رابطه بانک مرکزی و دولت چه تاثیری بر وضعیت تولید و رونق آن دارد؟ این موضوع بعد از رابطه بانک ها با فعالان اقتصادی و رابطه بانک ها با بانک مرکزی، مشکل بین نظام بانکی و تولیدکننده ها سومین مشکل است. بدهی های دولت به بانک مرکزی، تامین ارز، تامین ریال و مسائلی از این دست به این موضوع دامن می زند. در کنار این مسئله باید به رابطه بین بانکی هم اشاره کرد که عدم پرداخت ها و... مجموعه روابطی است که بر تولید اثرگذار است. در این میان، رابطه مستقیم نهادهای دولتی و پیمانکاران به چه ترتیب است؟ در حال حاضر وزارت نیرو و وزارت راه توان پرداخت بدهی هایشان را به پیمانکاران ندارند چرا که این بدهی ها در بودجه ردیفی ندارند. از طرفی بخش تولید هزینه کرده و در حال حاضر نمی تواند هزینه هایش را وصول کند و از طرف دیگر قیمت ها افزایش پیدا کرده و کارفرمایان هم توان پرداخت ندارند. به عنوان مثال وزارت نیرو در سال 90 قراردادهایی بسته که سیر صعودی قیمت ها در این سال ها موجب شده تا بسیاری از پیمانکاران بر اساس آن قراردادها ورشکست شوند. اثر این بدهی اینگونه می شود که یک پیمانکار که A میلیارد تومان طلب دارد، به همان نسبت هم به پیمانکاران پایین تر بدهکار است و به این ترتیب کل نظام تولیدی کشور به هم می ریزد. مجموعه این روابط موجب شده تا نظام کارفرمایی و پیمانکاری در سال های اخیر با چالش جدی مواجه شوند. تغییر نرخ ارز چقدر در تامین کالا و مواد اولیه برای تولیدکننده یا پیمانکاران چالش ایجاد کرده است؟ تا پیش از افزایش نرخ ارز، تولیدکننده مواد اولیه را با ارز 1226 تومانی وارد می کرد اما حالا باید با ارز 2450 تومانی این کار را انجام دهد. این یعنی مقدار نیاز تولیدکننده به ریال حداقل دو برابر شده و برخی واحدهای اقتصادی دیگر توجیه اقتصادی ندارند. از سوی دیگر اگر تا پیش از این تامین مواد اولیه تا 2 ماه پیش به اندازه مورد نیاز کافی بود، حالا باید به اندازه حداقل 6 ماه مواد اولیه را در انبار داشته باشند که به دلیل افزایش قیمت ها برایشان امکان پذیر نیست. چه عوامل دیگری را می توان به این چالش هایی که اشاره کردید اضافه کرد؟ یکی از چالش برانگیزترین موارد، پروژه های عمرانی هستند که چندسالی شروع شده و حالا یا به دلایلی نیمه کاره باقی مانده اند یا دیگر توجیه اقتصادی ندارند. یک بار عظیمی از واحدهای باقیمانده با 40 تا 70 درصد پیشرفت برای دولت آتی باقی مانده که باید برای آنها فکر اساسی شود. از طرف دیگر سرعت گردش پول نیز برای تولیدکننده چالش هایی ایجاد می کند. در حال حاضر یک تولیدکننده از زمانی که مواد اولیه را وارد می کند تا وقتی این مواد اولیه به محصول و پول تبدیل می شود، حداقل یک سال زمان می برد. اما تولیدکننده باید پول ساخت و دستمزد و... هم پرداخت کند. استاندارد گردش پول در دنیا 3 تا 6 ماه است که زمان بالای بازگشت پول در کشور ما موجب شده تا نیاز به نقدینگی نیز افزایش یابد که تامین آن برای تولیدکننده دشوار است. بخش خصوصی سال گذشته خیلی دنبال قانون بهبود مستمر فضای کسب و کار بود. این قانون اگر اجرا شود چه تاثیری در کاهش مشکلات فعلی فضای تولید دارد؟ به همه این مواردی که ذکر کردم، مجموعه فضای کسب و کار را هم اضافه کنید. در حال حاضر و پس از انتخابات ریاست جمهوری، با امید و نشاط ایجاد شده فضا تا قدری مثبت شده است. باید تلاش این باشد که در عمل هم این نشاط به واقعیت تبدیل شود. آیا اگر یارانه بخش تولید پرداخت شود، باری از مشکلات این بخش کاسته خواهد شد؟ در فاز نخست نیز به رقم پیش بینی شده برای یارانه بخش تولید عمل نشد و اکنون نیز در بودجه رقم یارانه کاهش پیدا کرده است. خود این موضوع یک مسئله است اما بوروکراسی و شرایط کسب و کار از آن مهم تر است. از طرف دیگر هم مسئله قیمت گذاری حل شود، بهتر از یارانه هاست؛ چرا که آشفتگی در قیمت گذاری این روزها، افزایش یافته اما نظام حاکمیتی اجازه نمی دهد که این افزایش بروز کند و می خواهد قیمت ها را پایین نگه دارد که همین موضوع به توقف تولید منجر می شود. اشاره کردید که در کشور ما تولید بانک محور است. اگر بانک مرکزی در کشور ما استقلال لازم را داشته باشد، به نظر شما چقدر در بخش تولید تاثیرگذار خواهد بود؟ مسئله استقلال بانک مرکزی یکی از حقایقی است که در دنیا هم مطرح است. در کشورهای دیگر هم بانک های مرکزی سیاست های پولی و مالی شان را با اقتضائات شان هماهنگ می کنند. اما مشکل ما این است که سیاست های پولی و مالی در داخل کشور با هم تداخل دارند. سیاست های مالی باید در دست دولت و سیاست های پولی باید دست شورای پول و اعتبار باشد، در حالی که اینطور نیست. وقتی بانک مرکزی استقلال لازم را نداشته باشد، صندوقچه دولت می شود و همین موضوع موجب به هم ریختگی سیستم اداری می شود. حجم نقدینگی افزایش یافته و تعادل به هم می ریزد. این موضوع موجب می شود تا در وظایف شورای پول و اعتبار هم مداخله شود و به همین دلیل نمی تواند تعادل سیاست های پولی و مالی را تنظیم کند. در حالی که سیاست های جاری شورای پول و اعتبار باید با تجربه و راهکار علمی و اقتضای کشور تنظیم شود. به همین دلیل است که می گویم مجموعه وظایف پول و اعتبار و شرایط دولت لزوما هماهنگ نیست. این ناهماهنگی به کسری بودجه دولت می انجامد و مسئول تامین این کسری بودجه بانک مرکزی می شود. اگر بانک مرکزی آن توان و جسارت لازم را نداشته باشد، نقدینگی در کشور افزایش یافته و منجر به تورم بالا می شود و می شود رکود تورمی و مسائل دیگر که ما در کشور دچار آن هستیم
منبع: هما کبیری
تاریخ خبر: ۱٣۹۲/٠۵/٠٦

اخبار مرتبط

نظرات

٠ نظر

در صورتی که می خواهید پاسخ خود را دریافت کنید، ایمیل خود را وارد نمایید
ارسال نظر ...
نظری برای نمایش موجود نیست ، شما اولین نفری باشید که نظر می دهید!